یکی از سوال هایی که در دنیای امروز با توجه به شیوع بالای بیماری سرطان با اون روبه رو هستیم، اینکه سرطان چطور به وجود میاد و چجوری میشه متوجه شروع اون شد تا از گسترش اون جلوگیری کرد؟ در این مطلب از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز به تشریح این سوال خواهیم پرداخت.
حقیقتا عامل وراثت، اعصاب و تغذیه به عنوان سه ضلع خطرناک ایجاد سرطان، آنقدر در دنیای این روزها رسوخ کرده که آمار شیوع بیماری سرطان روز به روز در حال افزایش هست.
سوال مهم، سرطان چطور به وجود میاد؟
تمام سرطان ها از سلول ها آغاز می شن؛ بدن انسان از بیش از 100،000،000،000،000 سلول تشکیل شده و سرطان با تغییر در یک سلول یا گروه کوچکی از سلول ها شروع میشه.
سلول ها سیگنال هایی رو برای کنترل و چگونگی تقسیم سلول ها تولید می کنن. اگه هر کدوم از این سیگنال ها معیوب و یا از دست رفته باشن، سلول ها ممکنه شروع به رشد و ضرب شدن کنن و یک توده رو تشکیل بدن. تومور اولیه جایی قرار میگره که سرطان شروع میشه.
برخی از انواع سرطان مثل لوسمی، از سلول های خونی شروع میشن و اونها تومورهای جامد رو تشکیل نمیدن، ولی در در عوض، سلول های سرطانی رو در خون و گاهی مغز استخوان ایجاد می کنن.
شروع سرطان و پاسخ به این سوال که سلول سرطان چطور به وجود میاد؟
برای آغاز سرطان، تغییرات خاصی در درون ژن های یک سلول یا یک گروه از سلول ها رخ میده.
ژن ها و بخش سلولی
انواع مختلف سلول ها در بدن، مشاغل مختلفی دارن، اما اساسا مشابه بوده و همگی اونها دارای یک مرکز کنترل هسته ای هستن.
درون هسته، کروموزوم های ساخته شده از هزاران ژن هست که حاوی رشته های طولانی DNA و پیام های کد شده ای هستن که سلول رو کنترل می کنن.
هر ژن یک دستورالعمله که به سلول دستور رفتاری میده. این می تونه یک پروتئین یا نوع دیگه ای از مولکول به نام RNA باشه که با پروتئین ها و RNA سلول رو کنترل می کنن.
اونها تصمیم می گیرن، چه سلول هایی ساخته بشه، چه کاری انجام بده، چجروری تقسیم بشه و کی بمیره!
تغییر ژن درون سلول (جهش) چیست؟
به طور معمول ژن ها اطمینان حاصل می کنن که سلول ها به صورت منظم و کنترل شده رشد و تکثیر داشته باشن. اونها اطمینان میدن که تمام سلول های تولید شده برای حفظ سلامت بدن ضروری هستن.
گاهی اوقات در زمانی که یک سلول تقسیم میشه، یک جهش در ژن ها اتفاق میافته و این یک جهش به این معنی هست که یک ژن آسیب دیده یا گم شده و یا دو بار کپی شده است.
وقتی یک سلول تقسیم می شه، می تونه به طور اتفاقی اتفاق بیفته، اما برخی جهش ها به این معنی هستن که سلول دیگه دستورالعمل های خودش رو درک نمی کنه. باید قبل از اینکه یک سلول طبیعی تبدیل به یک سلول سرطانی بشه، تقریبا نیمی از جهش های متفاوت وجود داشته باشه.
جهش در ژن های خاص ممکنه به این معنی باشه که سلول شروع به تولید پروتئین های زیادی می کنه که سلول رو به تقسیم میندازه یا اینکه تولید پروتئین ها رو متوقف می کنه که معمولا به سلول متصل می شن تا متوقف شه.
تهدید اصلی چیست؟
تهدید اصلی سرطان، از جانب تعداد کمی از سلول هاست که مکانیسم ترمیمی نمی تونه اونها رو به حالت نرمال دربیاره. در طول زمان یکی از این سلول های افسار گسیخته میتوانه اونقدر تقسیم بشه که در نهایت غدهای متشکل از هزاران سلول رو تشکیل بده.
در آخر وقتی تعداد اونها به میلیاردها رسید با یک تومور مواجه می شیم و وقتی انباشت سلول ها تبدیل به تومور شد، فرد به طور کامل به سرطان مبتلا شده؛ تومور باید خارج و همه سلول های سرطانی بیرون اورده بشن.
لازم به ذکره که حتی اگه چند سلول باقی بمونه هم خیلی سریع ممکنه دوباره تقسیم بشن و تومورهای جدید به وجود بیارن.