چرا لاک ژل در اروپا ممنوع شد؟
به تازگی خبر ممنوعیت ژلیش ناخن در اروپا در سال 2025 سروصدای زیادی به پا کرده است. این خبر حتی در ایران نیز بازتاب گستردهای داشت و بسیاری از سالنهای زیبایی را دچار مشکل کرده است. ماجرا از این قرار است که در اول سپتامبر 2025، اتحادیه اروپا (EU) گزارشی مبنیبر خطرات ژلیش ناخن از سوی سازمان ایمنی محصولات آرایشی اروپا (SCCS یا ECHA) منتشر کرد. این سازمان، هر ساله گزارشهای ممنوعیت محصولات آرایشی را تنظیم میکند و این بار از نتایج تحقیقاتی درباره عوارض لاک ژل و ممنوعیت ژلیش ناخن خبر داد.
قضیه ممنوعیت ژلیش ناخن، به استفاده از مادهای شیمیایی به نام TPO برمیگردد. یکی از دلایل ممنوعیت ژلیش ناخن در اروپا این است که اتحادیه اروپا ماده TPO را در دستهبندی «سرطانزا، موتاژنیک یا سمی برای تولیدمثل (CMR، دسته B1)» قرار داده است. طبق قوانین اتحادیه اروپا درباره محصولات آرایشی، مواد دارای خاصیت CMR، نباید در محصولات آرایشی به کار روند؛ مگر اینکه استثنایی وجود داشته باشد. در این زمینه TPO جزء استثنائات نیست. در مه 2025، کمیسیون اروپا تصویب کرد که TPO رسماً به «ضمیمه دوم (Annex II)» قانون محصولات آرایشی اضافه شود. از آن تاریخ به بعد فروش، واردات یا استفاده از محصولات حاوی TPO ممنوع اعلام شد.
TPO چیست؟
تریمتیلبنزوئیل دیفنیلفسفین اکسید که به اختصار TPO نامیده میشود، مادهای است که سبب خشک شدن سریع لاک ژل زیر دستگاه UV یا LED میشود. این ماده همچنین به حفظ درخشش ژلیش ناخن کمک میکند. به تازگی محققان در آزمایشات حیوانی متوجه شدند که این ماده میتواند به شدت سرطانزا باشد. همچنین شواهدی مبنیبر ارتباط با مشکلات ناباروری و آسیب به اندامهای تولیدمثلی برای این ماده به ثبت رسیده است. در همین راستا، ثابت شد که عوارض ژلیش ناخن دارای TPO بیشتر از سایر ژلیشهاست.
البته لازم به ذکر است که عوارض ژلیش ناخن دارای TPO، تنها بر روی موشهای آزمایشگاهی بررسی شده و شواهد انسانی برای این موضوع در دسترس نیست. با این وجود، ممنوعیت لاک ژل توسط اتحادیه اروپا یک رویکرد پیشگیرانه است.
آیا ممنوعیت ژلیش ناخن به معنای حذف کامل آن است؟
یکی از مهمترین پرسشهایی که ممکن است ذهن شما را نیز درگیر کرده باشد، این است که با توجه به عوارض ژلیش ناخن، آیا ممنوعیت ژلیش ناخن به معنای حذف آن است؟ پاسخ کوتاه «خیر» است. بهتر است به جای عبارت «ممنوعیت ژلیش ناخن»، از عبارت «محدودیت استفاده از ژلیش ناخن» استفاده کرد؛ چرا که با توجه به قوانین اتحادیه اروپا، استفاده از لاک ژلهایی که TPO ندارند، مجاز است.
طبق قانون ممنوعیت استفاده از لاک ژل در اروپا، تمامی سالنهای زیبایی باید محصولاتی که دارای TPO هستند را معدوم کرده و از جایگزینهای تایید شده استفاده نمایند. از آنجایی که تا به امروز، جایگزینی برای ژلیش ناخن تولید نشده است، همچنان میتوان از لاک ژلهای بدون TPO استفاده کرد.
آیا ژلیش در ایران هم ممنوع است؟
قانون ممنوعیت ژلیش ناخن در اروپا، محدود به کشورهای اروپایی و سایر کشورهاییست که از قوانین اتحادیه اروپا پیروی میکنند. در حقیقت، ممنوعیت مواد شیمیایی آرایشی، همیشه با کمی تاخیر به ایران میرسد. در حال حاضر، قانون ممنوعیت ژلیش ناخن در ایران اجرایی نشده است و اکثر سالنهای زیبایی همچنان این خدمت را ارائه میدهند. اگر جزء آن دسته از افرادی هستید که پوست حساسی دارید، بهتر است از انجام این روش اجتناب کنید. ممنوعیت ژلیش ناخن و سلامت پوست و ناخن کاملا نسبت مستقیم دارند؛ لذا، در صورتی که از لاک ژل نامرغوب و اجرای غیرحرفهای آن استفاده کنید، دچار مشکلات جبرانناپذیر خواهید شد.
تفاوت لاک معمولی و لاک ژلیش چیست؟
امروزه ژلیش ناخن (Gel Nail Polish) به یکی از پرطرفدارترین روشهای زیبایی ناخن تبدیل شده است. لاک ژل یک لاک مخصوص است که برای این تکنیک مورد استفاده قرار میگیرد. به دلیل حضور مواد شیمیایی، لاک ژلیش ناخن به دلیل اینکه حاوی TPO است، حتما باید توسط نور UV خشک شود؛ در همین راستا، از دستگاههای لاک خشککن که مجهز به نور UV هستند استفاده میشود.
این اصلیترین تفاوت ژلیش با لاک معمولی است که به ممنوعیت ژلیش ناخن نیز منجر شده است. از دیگر تفاوتهای لاک ژل روی ناخن طبیعی و لاک معمولی، میتوان به ماندگاری بالای ژلیش اشاره کرد. در حقیقت، ژلیش نوعی لاک دائمی به حساب میآید که به راحتی از روی ناخن پاک نمیشود. از همین رو، برخی این سوال را مطرح میکنند که آیا ژلیش ناخن عوارض دارد؟
ممنوعیت ژلیش ناخن و عوارض آن
با وجود محبوبیت فراوان، تحقیقات روز نشان میدهند که عوارض ژلیش ناخن طبیعی به زیبایی آن نمیارزد! برخی از این عوارض، در ممنوعیت ژلیش ناخن دارای TPO اثرگذار هستند. از جمله عوارض لاک ژل ناخن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ضعف و شکنندگی ناخنها پس از ژلیش طولانیمدت
در پاسخ به این پرسش که عوارض ژلیش ناخن چیست، میتوان گفت استفاده مداوم از ژلیش به نازک شدن ناخنها منجر میشود. این مورد، از مهمترین عوارض ژلیش ناخن بهشمار میرود. برخی زنان از افزایش شکنندگی ناخن پس از حذف لاک ژل خبر دادهاند. این تکنیک برای بانوانی که به صورت ژنتیکی ناخنهای نازکی دارند، چندان مناسب نیست.
واکنشهای آلرژیک پوستی به مواد لاک ژل ناخن
یکی از عوارض بعد از ژلیش ناخن، آلرژی شدید پوستی است. با وجود رعایت ایمنی و بهداشت محصولات ناخن، برخی افراد به مواد شیمیایی مضر لاک ژل (مثل متاکریلاتها) حساسیت پیدا میکنند. این دسته از افراد که آلرژی به ژلیش دارند، در تماس مواد شیمیایی با پوستشان دچار قرمزی و سوزش پوست اطراف ناخن میشوند. تحریک یا التهاب پوست اطراف ناخن از عوارض ژلیش ناخن است که میتواند بسیار آزاردهنده باشد.
عفونتهای قارچی یا باکتریایی در اثر عوارض ژلیش ناخن
ناخن ژلیش شده بیش از ناخن معمولی در معرض خطر عفونت قرار دارد؛ چرا که برداشتن (ریموو) نادرست و آسیب به ناخنها، میتواند محیط رشد قارچ یا باکتری را فراهم کند. همچنین در مواردی به کنده شدن لایه سطحی ناخن منجر میشود. به عبارت دیگر، اگر ژلیش بهطور نادرست برداشته شود، ناخنها پوسته پوسته میشوند و سلامت ناخن به خطر میافتد. این اتفاق بیشتر برای لاک ژل پا رخ میدهد؛ چرا که پاها روزانه در محیط مرطوب و تاریک کفش قرار دارند و عدم استفاده از ژلیش مناسب، شرایط برای عفونت ناشی از عوارض ژلیش ناخن پا را مهیا میکند. عوارض ژلیش پا همچنین میتواند منجر به آسیب دیدن دائمی بستر ناخن شست پا شود.
عوارض ژلیش ناخن و تغییر رنگ ناخن زیر لاک ژل
در پاسخ به این سوال که لاک ژل چه ضرری دارد، باید گفت یکی از ضررهای لاک ژل این است که در استفاده طولانی مدت ممکن است ناخنها زرد یا تیره شوند. این اتفاق به دلیل استفاده از لاک ژل بیکیفیت و عدم استفاده از بیسکوت (Base Coat) زیر ژلیش رخ میدهد. از سوی دیگر، مواد شیمیایی مضری در ترکیبات ژلیش وجود دارد که در واکنش با نور UV موجب زرد شدن ناخن میشوند. لاک ژل یک لایه غیرقابل نفوذ روی ناخن ایجاد میکند که اجازه عبور اکسیژن را نمیدهد. از همین رو، ممکن است ناخن به دلیل عدم تنفس صحیح، زرد شود.
خطرات ناشی از نور UV مورد استفاده در لاک خشککن
اگر میپرسید که لاک ژل چه ضرری دارد باید گفت که استفاده از دستگاه UV برای خشک کردن ژلیش ممکن است ریسک آسیب به پوست و سرطان پوست را کمی افزایش دهد. با این تفاسیر، در پاسخ به این سوال که آیا ژلیش ناخن سرطانزاست، میتوان گفت که نور UV دستگاه لاک خشککن میتواند خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهد.
از همین رو، همواره توصیه شده است که پیش از قرار دادن دستها زیر دستگاه UV ژلیش، از ضدآفتاب استفاده کنید. عوارض ژلیش ناخن بر اثر استفاده از دستگاه UV، میتواند DNA شما را دچار تغییر کند. در ممنوعیت ژلیش ناخن، این ویژگی لاک ژلهای دارای TPO، بسیار دخیل است؛ چرا که نه تنها خود TPO سرطانزاست، بلکه نور UV که آن را خشک میکند نیز میتواند در بروز سرطان موثر باشد.
آیا لاک ژل برای همه افراد عوارض دارد؟
تمامی عوارض ژلیش ناخن که در این مطلب بررسی شد، برای همه افراد، چه افراد سالم و چه گروههای پرخطر صحت دارد؛ اما بیشتر این عوارض، متوجه نیل آرتیستها یا همان ناخنکاران است. این افراد بهطور مکرر و روزانه با مواد مضر شیمیایی و بخارهای سمی حاصل از آنها در تماس هستند. به همین دلیل، فایده اصلی ممنوعیت ژلیش ناخن، متوجه این دسته از افراد میشود. چرا که عوارض ژلیش ناخن بیش از دیگران روی آنها اثر میگذارد. به این دسته از افراد توصیه میشود تا از ماسک و دستکش در هنگام کار استفاده کنند تا عوارض ژلیش ناخن کمتر روی آنها اثر بگذارد.
عوارض ژلیش ناخن در کودکان
در ابتدای این مقاله، عوارض ژلیش ناخن برای بزرگسالان و اینکه آیا ژلیش ناخن مضر است را بهطور شفاف بررسی کردیم. اما این روزها استفاده از ژلیش ناخن برای کودکان و نوجوانان نیز بسیار محبوب شده است. باید بدانید که عوارض ژلیش ناخن برای بچهها و نوجوانان بیشتر از بزرگسالان است. از همین رو، ممنوعیت ژلیش ناخن برای کودکان، ارتباطی به حضور TPO ندارد و هر نوع ژلیشی برای آنها ممنوع است. از جمله عوارض ژلیش ناخن برای نوجوانان و کودکان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- حساسیتهای شدید پوستی بر اثر مواد شیمیایی مضر مثل متاکریلات و HEMA
- افزایش ریسک عفونت قارچی و باکتریایی
- آسیبهای شدید پوست و DNA به دلیل استفاده از نور UV به خصوص در سنین بلوغ
- خشک و شکننده شدن ناخنها در اثر ریموو و سوهان کشی دائمی
- احتمال حساسیت دائمی و بروز بیماریهای ناخن
- کاهش رشد طبیعی ناخن و از بین رفتن روند طبیعی رشد
با توجه به این موارد، عوارض لاک ژل برای کودکان بر روند رشد و سلامت بدن آنها تاثیرات جبرانناپذیری خواهد گذاشت. از همین رو، توصیه میشود به هیچ عنوان از این تکنیک برای زیباسازی ناخن کودکان استفاده نکنید. برای این منظور میتوانید از لاک بدون ضرر مخصوص کودکان بهره بگیرید. این لاکها به گونهای تولید شدهاند که کمترین مواد مضر را داشته باشند؛ به این ترتیب، اگر کودک عادت به خوردن ناخن داشته باشد، خطر چندانی او را تهدید نمیکند.
در این میان برخی نوجوانان به دلیل علاقه به کسب درآمد، به سمت آموزش لاک ژل زدن روی آوردهاند. باید بدانید که استنشاق دائمی بخارهای سمی حاصل از لاک ژل، بسیار مضر است. عوارض استنشاق این بخارهای، از جمله مهمترین مضرات ژلیش ناخن محسوب میشود.
عوارض ژلیش ناخن در بارداری
بسیاری از بانوان در دوران بارداری نیز اصرار به استفاده از تکنیکهای زیباسازی ناخن با لاک ژل را دارند. این در حالیست که عوارض کاشت و ژلیش ناخن در این دوران، میتواند روی جنین نیز تاثیر منفی بگذارد. در همین راستا، ممنوعیت ژلیش ناخن و کاشت ناخن در اروپا، قوانین سختگیرانهتری برای زنان باردار دارد. از جمله عوارض لاک ژل روی ناخن طبیعی در دوران بارداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی (متاکریلاتها و استون)
مواد موجود در ژلیش ناخن و فرایند ریموو آن میتوانند بخارهای شیمیایی سمی تولید کنند. این بخارها در فضای بسته برای مادر و جنین مضر هستند. استنشاق طولانیمدت این بخارها ممکن است سبب سردرد، سرگیجه یا حتی مشکلات تنفسی شود. از همین رو، ممنوعیت ژلیش ناخن برای زنان باردار باید جدی گرفته شود.
خطر واکنشهای آلرژیک
پوست زنان باردار حساستر از حالت عادی است. از همین رو، تماس با ژلیش میتواند سبب قرمزی، خارش، التهاب یا حتی اگزما در اطراف ناخن شود. این مشکلات در دوران بارداری شدت بیشتری دارند.
آسیب به ناخنها و شکنندگی
یکی از دلایل ممنوعیت ژلیش ناخن در اروپا برای بانوان باردار این است که در دوران بارداری تغییرات هورمونی سبب تغییر در کیفیت ناخنها میشود. ژلیش و ریموو مکرر میتواند این شکنندگی را تشدید کرده و ناخنها را لایهلایه یا ضعیف کند.
ریسک عفونت قارچی یا باکتریایی
یکی از دلایل ممنوعیت ژلیش ناخن در بارداری، عفونت است. اگر ژلیش بهطور غیربهداشتی انجام شود، احتمال بروز عفونت ناخن افزایش پیدا میکند. درمان عفونت در دوران بارداری محدودتر است؛ چرا که مصرف بسیاری از داروهای ضدقارچ و آنتیبیوتیکها در این دوره توصیه نمیشود.
قرار گرفتن در معرض نور UV
دستگاه UV یا LED که برای خشک کردن ژلیش استفاده میشود، پرتوهایی ساطع میکند که ممکن است سبب آسیب پوستی شوند. گرچه شواهدی مبنی بر خطر مستقیم برای جنین وجود ندارد، اما به دلیل ضعف سیستم ایمنی مادر در دوران بارداری، باید احتیاط شود. این از اصلیترین دلایل ممنوعیت ژلیش ناخن برای بانوان باردار است.
ریسک احتمالی برای جنین (بهصورت غیرمستقیم)
هنوز تحقیقات کافی روی اثر مستقیم ژلیش بر جنین وجود ندارد؛ اما ممنوعیت ژلیش ناخن بیشتر به تماس مکرر با مواد شیمیایی و استنشاق بخار آنها برمیگردد. این مواد در صورت جذب بالا ممکن است اثرات منفی روی رشد جنین داشته باشند.
جایگزین مناسب برای ژلیش ناخن چیست؟
باید گفت که امروزه به جز ژلیشهای فاقد TPO، روش دیگری جایگزین لاک ژل نیست. برخی کاشت ناخن را به ژلیش ناخن ترجیح میدهند که خوب است بدانید عوارض کاشت ناخن نیز کمتر از عوارض لاک ژلهای نیست. با این حال، میتوانید از روشهای تقویت ناخن مثل استفاده از بهترین مولتی ویتامین برای ناخن استفاده کنید. استفاده از قرص تقویت ناخن، استحکام ناخنهای شما را افزایش داده و ظاهر آنها را بهتر میکند. همین موضوع شاید سبب شود تا از انجام ژلیش و کاشت ناخن منصرف شوید.
سخن آخر
عوارض ژلیش ناخن به قدری زیاد است که به تازگی ممنوعیت ژلیش ناخن در اروپا ایجاد شده است. عوارض ژلیش ناخن میتواند صدمات جبرانناپذیری برای شما به همراه داشته باشد. در این مطلب از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز، از عوارض و ممنوعیت ژلیش ناخن در بارداری نیز گفتیم.
