عفونت HIV یکی از چالشهای بزرگ بهداشت جهانی است که میلیونها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده است. این ویروس با تضعیف سیستم ایمنی بدن، زمینهساز بروز بیماریهای جدی و تهدیدکننده زندگی مانند ایدز میشود. از این رو، توسعه و استفاده از داروهای مؤثر در کنترل و درمان HIV اهمیت بسیاری دارد. یکی از این داروها، قرص تنوویر شاری است که به عنوان یکی از گزینههای اصلی در درمان HIV شناخته میشود.
اشکال دارویی تنوویر شاری
- قرص
موارد مصرف قرص تنوویر شاری
تنوویر شاری یک داروی ضد ویروسی است که برای درمان دو نوع عفونت ناشی از ویروس از جمله عفونت HIV (ایدز) و هپاتیت B استفاده میشود. تنوفوویر به گروهی از داروها به نام مهارکنندههای ترانس کریپتاز معکوس نوکلئوزیدی (NRTIs) تعلق دارد. این داروها با تداخل در فرآیند تکثیر ویروس، از تولید نسخههای جدید ویروس جلوگیری میکنند.
آثار فارماکولوژیک و مکانیسم اثر داروی تنوویر شاری
تنوویر به گروهی از داروها به نام NRTI تعلق دارد. این داروها با تداخل در فرآیند تکثیر ویروس، از تولید نسخههای جدید ویروس جلوگیری میکنند. ویروسها برای تکثیر، نیاز به کپیبرداری از ماده ژنتیکی خود دارند. آنزیمی به نام ترانس کریپتاز معکوس در این فرآیند نقش کلیدی ایفا میکند. تنوویر با شباهت به مواد ساختمانی مورد نیاز ویروس، خود را جایگزین آنها کرده و به زنجیره در حال رشد DNA ویروس متصل میشود. در نتیجه، این زنجیره ناقص شده و ویروس نمیتواند تکثیر شود. آثار فارماکولوژیک داروی تنوویر شاری شامل موارد زیر است؛
- کاهش بار ویروسی: تنوویر با مهار تکثیر ویروس، باعث کاهش قابل توجه بار ویروسی در خون میشود.
- کاهش پیشرفت بیماری: در افراد مبتلا به HIV، تنوویر از پیشرفت بیماری به سمت ایدز جلوگیری کرده و سیستم ایمنی را تقویت میکند.
- کاهش فعالیت آنزیمهای کبدی: در افراد مبتلا به هپاتیت B، تنوویر باعث کاهش فعالیت آنزیمهای کبدی شده و به بهبود عملکرد کبد کمک میکند.
- کاهش خطر انتقال: کاهش بار ویروسی در افراد مبتلا به HIV، خطر انتقال ویروس به دیگران را کاهش میدهد.
قرص تنوویر شاری برای هپاتیت
قرص تنوویر شاری یکی از داروهای بسیار موثر در درمان هپاتیت B مزمن است. این دارو با مکانیسمی خاص، تکثیر ویروس هپاتیت B را مهار کرده و از آسیب بیشتر به کبد جلوگیری میکند. در حال حاضر درمانی قطعی برای هپاتیت B وجود ندارد، اما تنوویر میتواند بیماری را کنترل کرده و از پیشرفت آن جلوگیری کند. درمان هپاتیت B با تنوویر معمولاً طولانی مدت است و ممکن است سالها ادامه یابد. در طول درمان، پزشک به طور منظم آزمایشهای خون را برای نظارت بر عملکرد کبد و میزان ویروس در خون انجام خواهد داد.
نحوه مصرف قرص تنوویر شاری
- نحوه دقیق مصرف قرص تنوویر شاری به عوامل مختلفی از جمله نوع بیماری، شدت بیماری، سایر داروهایی که بیمار مصرف میکند، سن و وزن بیمار بستگی دارد. همیشه قرص تنوویر شاری را دقیقاً طبق دستور پزشک و داروساز مصرف کنید. از تغییر دوز یا قطع خودسرانه دارو خودداری کنید.
- برای حصول بهترین نتیجه، این دارو را به طور منظم و در ساعات مشخصی از روز مصرف کنید. معمولاً میتوان تنوویر شاری را همراه با غذا یا بدون غذا مصرف کرد. با پزشک خود در مورد بهترین زمان مصرف مشورت کنید.
- قرص را به صورت کامل همراه با آب میل کرده و از جویدن یا خرد کردن قرص خودداری کنید. خرد کردن یا جویدن دارو منجر به آزادسازی فوری و در نتیجه افزایش خطر عوارض جانبی خواهد شد.
- بدون هماهنگی با پزشک دوز مصرفی خود را افزایش، کاهش یا قطع نکنید. افزایش دوز مصرفی بدون هماهنگی تاثیری بر روی بهبودی شما نداشته و تنها عوارض جانبی را افزایش میدهد.
- در صورت فراموشی یک نوبت از دارو، به محض یادآوری آن را مصرف کنید. اگر نوبت فراموش شده نزدیک به نوبت بعدی است، آن را فراموش کرده و دارو را مطابق با نسخه پزشک ادامه دهید. هرگز برای جبران دوز از دست رفته یک نوبت را دو بار استفاده نکنید.
موارد احتیاط
قبل از مصرف قرص تنوویر شاری، اگر به آن یا سایر ترکیبات موجود در دارو حساسیت دارید، از مصرف خودداری کنید. این دارو ممکن است حاوی مواد غیرفعالی باشد که میتواند باعث واکنشهای آلرژیک یا مشکلات دیگر شود. در صورت داشتن سوابق پزشکی از جمله مشکلات کلیوی، مشکلات کبدی (مانند هپاتیت B یا C، سیروز)، مصرف الکل، مقدار پایین گلبولهای قرمز و سفید خون، مشکلات قلبی و عروقی، سابقه افسردگی یا اختلالات روحی و روانی و… با پزشک مشورت کنید. در ادامه به موارد احتیاط قرص تنوویر شاری خواهیم پرداخت؛
![X-Dream-Largo-Condom-3-Pcs](https://mosbatesabz.com/mag/wp-content/uploads/2024/07/X-Dream-Largo-Condom-3-Pcs-150x150.jpg)
- تنوویر ممکن است باعث مشکلات کلیوی شود، بنابراین در افرادی که مشکلات کلیوی دارند باید با احتیاط و با تنظیم دوز استفاده شود. مصرف طولانی مدت تنوویر میتواند منجر به کاهش تراکم استخوان و افزایش ریسک شکستگیهای استخوانی شود.
- اگر سابقه حساسیت به تنوفوویر یا ترکیبات مشابه دارید، باید قبل از مصرف این دارو با پزشک مشورت کنید.
- افراد مبتلا به بیماریهای کبدی، به ویژه هپاتیت B و C، باید با احتیاط این دارو را مصرف کنند، زیرا ممکن است عوارض جانبی بیشتری را تجربه کنند.
- تداخلات دارویی ممکن است اثرات یا عوارض جانبی تنوویر را افزایش دهد. بنابراین، لازم است که پزشک از تمامی داروهای دیگری که مصرف میکنید، آگاه باشد.
- زنان باردار یا شیرده باید قبل از مصرف تنوویر با پزشک مشورت کنند، زیرا ممکن است این دارو روی جنین یا نوزاد تأثیر بگذارد.
موارد منع مصرف قرص تنوویر شاری
- در صورت حساسیت به تنفوویر منع مصرف دارد
- مشکلات کبدی، از جمله عفونت ویروس هپاتیت B
- مشکلات کلیوی شدید یا دیالیز
- در صورت وجود مشکلات استخوانی
عوارض قرص تنوویر شاری
سردرد، دردشکمی، بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، گلیکوزوری، نوتروپنی، هایپرگلیسمی، افزایش سطح آنزیم های کبدی و… برخی از عوارض قرص تنوویر شاری میباشد. به یاد داشته باشید که پزشک شما تشخیص داده که مزایای آن برای شما بیشتر از خطر عوارض جانبی است. بسیاری از افرادی که از این دارو استفاده میکنند عوارض جانبی جدی ندارند. در صورت مشاهده علائم یک واکنش آلرژیک جدی، از جمله بثورات پوستی، خارش و تورم (به ویژه در صورت، زبان و گلو)، سرگیجه شدید، مشکل تنفسی، فورا به پزشک مراجعه کنید. در ادامه به برخی عوارض قرص تنوویر شاری خواهیم پرداخت؛
- حالت تهوع
- استفراغ
- سردرد
- درد شکمی
- بیاشتهایی
- نوتروپنی
- گلیکوزوری
- افزایش سطح آنزیم های کبدی
تداخل دارویی تنوویر شاری
- تداخلات رده X (پرهیز): آدفوویر، کلادریبین
- کاهش اثرات داروها توسط تنوویر شاری: آتازاناویر، کلادریبین، دیدانوزین، سیمپرویر، تیپراناویر
- افزایش اثرات داروها توسط تنوویر شاری: آسیکلوویر، والاسیکلوویر، آدفوویر، آمینوگلیکوزیدها، کابوزانتینیب، سیدوفوویر، داروناویر، دیدانوزین، گانسیکلوویر-والگانسیکلوویر، وکسیلاپرویر
- افزایش اثرات تنوویر شاری توسط دارو: آسیکلوویر-والاسیکلوویر، آدفوویر، آمینوگلیکوزیدها، آتازاناویر، سیدوفوویر، کوبیسیستات، داروناویر، دیکلوفناک (سیستمیک)، گانسیکلوویر-والگانسیکلوویر، لدیپاسویر، لوپیناویر، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، سیمپرویر، ولپاتاسویر، وکسیلاپرویر
مصرف قرص تنوویر شاری در دوران بارداری و شیردهی
مصرف هرگونه دارویی، به خصوص در دوران بارداری و شیردهی، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و باید با تجویز و تحت نظر پزشک انجام شود. اطلاعات کاملی در مورد ایمنی مصرف تنوویر شاری در دوران بارداری وجود ندارد. مطالعات کافی و کنترل شدهای بر روی زنان باردار انجام نشده است. برخی مطالعات نشان میدهند که مصرف برخی داروهای ضد ویروسی مشابه تنوویر شاری ممکن است با افزایش خطر برخی ناهنجاریهای مادرزادی همراه باشد. تصمیمگیری در مورد مصرف یا عدم مصرف تنوویر شاری در دوران بارداری باید با توجه به مزایا و خطرات احتمالی برای مادر و جنین و با مشورت پزشک متخصص انجام شود.
شرایط نگهداری قرص تنوویر شاری
داروی ترنسید اسید باید در دمای اتاق و دور از نور نگهداری شود. همچنین مهم است که تمام داروها را از دید و دسترس کودکان دور نگه دارید، زیرا بسیاری از اشکال دارویی (مانند قرصهای هفتگی و قطرههای چشمی، کرمها، چسبها و استنشاقها) در برابر کودک مقاوم نیستند و کودکان خردسال میتوانند آنها را به راحتی باز کنند. داروهای غیر ضروری باید به روشهای خاصی دور ریخته شوند تا اطمینان حاصل شود که حیوانات خانگی، کودکان و سایر افراد نمیتوانند آنها را مصرف کنند.
کلام آخر قرص تنوویر شاری
این مقاله به بررسی کنترل بیماری HIV و هپاتیت B با قرص تنوویر شاری از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز پرداخت. قرص تنوویر شاری به عنوان یکی از داروهای اصلی و مؤثر در درمان عفونت HIV شناخته میشود. این دارو با کاهش بار ویروسی و تقویت سیستم ایمنی بدن، نقشی حیاتی در مدیریت بیماری HIV و پیشگیری از پیشرفت آن به سوی ایدز ایفا میکند. استفاده از تنوویر شاری به بیماران کمک میکند تا با حفظ سطح ویروس در حد غیرقابل شناسایی، کیفیت زندگی بهتری داشته باشند و خطر انتقال ویروس به دیگران را کاهش دهند.