قرص کتوتیفن برای چیست؟
این قرص متعلق به دستهای از داروهای ضد هیستامین یا ضد حساسیت است که عموما برای درمان طیف گستردهای از آلرژیها استفاده میشود. همچنین به واسطه کاهش التهاب در ریه برای کمک به درمان آسم نیز کاربرد دارد. این دارو اثرات یک پیام رسان شیمیایی به نام هیستامین را که به طور طبیعی در واکنشهای آلرژیک دخیل است، مسدود مینماید. علاوه بر این، قرص ketotifen در درمان رینیت آلرژیک فصلی یا تب یونجه نیز موثر است. تنها با تجویز پزشک مجاز به مصرف این دارو هستید.
این دارو جایگزین اسپریهای اورژانسی آسم (مثل سالبوتامول) نیست و در صورت تنگی نفس حاد باید طبق برنامه درمانی پزشک اقدام شود.
به این پادکست در مورد کتوتیفن گوش دهید:
قرص کتوتیفن برای چی خوبه؟
همانطور که بیان شد؛ کتوتیفن دارویی است که با کنترل واکنشهای آلرژیک بدن، آرامش و راحتی را بازمیگرداند. این دارو میتواند خارش، عطسه، آبریزش بینی، کهیر و سرفههای ناشی از حساسیت را کاهش دهد و از حملات آسم جلوگیری کند. مصرف منظم کتوتیفن به تدریج باعث بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به آلرژی و مشکلات تنفسی میشود.
قرص کتوتیفن برای سرفه
کتوتیفن گاهی برای سرفههای ناشی از آلرژی یا تحریک راههای هوایی تجویز میشود. با این حال، داروی اصلی درمان سرفه محسوب نمیشود. این دارو با کاهش التهاب و مهار آزاد شدن هیستامین، به کنترل سرفههایی ناشی از سرفههای شبانه، سرفه همراه با خارش گلو یا سرفههای مرتبط با آسم خفیف کمک زیادی میکند. اثر کتوتیفن تدریجی است و چند هفته زمان میبرد تا سرفه کاهش یابد و نباید برای تسکین فوری استفاده شود.
بیماران با مشورت پزشک، در کنار این دارو میتوانید از قرص ضد سرفه قوی استفاده کنند. همچنین، در صورت بروز سرماخوردگی، خرید یا استفاده از قرص سرماخوردگی و آنفولانزا پیشنهاد میشود.
قرص کتوتیفن 1
دوز 1 میلیگرم یکی از رایجترین شکلهای این داروی ضدآلرژی است که برای کنترل و پیشگیری علائم آلرژیک مانند آبریزش بینی، عطسه، کهیر و همچنین کمک به پیشگیری از آسم آلرژیک استفاده میشود. این دارو اثر فوری ندارد و برای اثربخشی کامل نیاز به مصرف مداوم چند هفتهای دارد.
قرص کتوتیفن برای اسپرم
تا کنون هیچ شواهد علمی معتبر نشان نداده است که قرص کتوتیفن بر تعداد، کیفیت یا تحرک اسپرم تاثیر مستقیم دارد. این قرص یک داروی آنتیهیستامین و ضد حساسیت است و به صورت کلی اثری بر روی اسپرم در مردان ندارد. با این حال، برخی مطالعات قدیمی و محدود در حیوانات و انسانها به بررسی اثر آنتیهیستامینها روی هورمونها و کیفیت اسپرم پرداختهاند، ولی نتایج قاطع به مصرف معمول انسانها نیست.
شربت کتوتیفن چیست؟
این شربت یک داروی ضد آلرژی و پایدارکننده ماستسلها است که بیشتر برای کودکان تجویز میشود. شربت کتوتیفن سبب کاهش علائم آلرژی مانند آبریزش بینی، عطسه، خارش، کهیر و همچنین پیشگیری از آسم آلرژیک خواهد شد. این شربت اثر فوری ندارد و نیازمند مصرف منظم چند هفتهای است تا نتیجه کامل خود را نشان دهد. برخی از موارد مصرف عبارتند از:
- درمان آلرژیهای فصلی و دائمی
- کاهش علائم حساسیت پوستی و کهیر
- کمک به کنترل سرفههای آلرژیک
- پیشگیری از حملات آسم در کودکان
طریقه مصرف قرص کتوتیفن
اثرات مصرف قرص کتوتیفن در بیماران به تدریج ظاهر میشود. رعایت دوز مشخصشده توسط پزشک، زمانبندی منظم و پرهیز از قطع ناگهانی دارو اهمیت زیادی دارد. این دارو اغلب نیازمند چند هفته مصرف مداوم برای رسیدن به اثر کامل است. برای آگاهی از نحوه مصرف با ما همراه باشید.
- دوز پیشنهادی معمول در بزرگسالان: کتوتیفن با دوز ۱ میلیگرم، روزی دو بار صبح و شب تحت نظر پزشک مصرف میشود. در برخی بیماران با حساسیت بالا یا خوابآلودگی شدید، پزشک ممکن است در ابتدا مصرف را با یک نوبت شبانه شروع کند و سپس دوز را به دو بار در روز افزایش دهد تا بدن به دارو عادت کند.
- مصرف همراه غذا: بهتر است قرص کتوتیفن همراه غذا یا بلافاصله بعد از آن مصرف شود تا احتمال بروز ناراحتیهای معده و تهوع کاهش یابد. مصرف غذای سبک در کنار دارو میتواند تحملپذیری آن را افزایش دهد.
- لزوم مصرف منظم و مداوم: این دارو اثر فوری ندارد و برای رسیدن به نتیجه مطلوب نیاز به مصرف روزانه و منظم دارد. ۲ تا ۴ هفته طول میکشد تا اثرات ضد آلرژی و ضد آسم به طور کامل نمایان شود، بنابراین بیمار باید حتی در روزهایی که علائم کم است، مصرف دارو را ادامه دهد.
- خوابآلودگی و تاثیر بر تمرکز: این دارو خاصیت خوابآور دارد و این اثر به خصوص در روزهای اول مصرف شدت بیشتری دارد. بیماران باید از رانندگی، کار با ماشینآلات سنگین یا فعالیتهایی که نیاز به تمرکز دقیق دارند خودداری کنند تا زمانی که بدانند بدنشان چگونه به دارو واکنش نشان میدهد.
نحوه مصرف کتوتیفن در کودکان
مصرف در کودکان باید با دقت و طبق دستور پزشک انجام شود، میزان دوز براساس سن و وزن تعیین میشود. این دارو برای کنترل علائم آلرژیک و پیشگیری از آسم به صورت تدریجی اثر میگذارد و نیازمند مصرف مداوم چند هفتهای برای رسیدن به نتیجه مطلوب است.
- تعیین دوز بر اساس وزن و سن: پزشک با توجه به سن، وزن و شدت علائم، دوز دقیق را مشخص میکند. کودکان نیازمند دوز کمتر از بزرگسالان میباشند و نباید میزان مصرف بدون نظر پزشک تغییر داده شود.
- شروع تدریجی برای تحمل بهتر: برای جلوگیری از خوابآلودگی یا تحریکپذیری، اغلب توصیه میشود دوز اولیه به صورت یکبار در روز و معمولا شبها شروع شود و در صورت نیاز به تدریج افزایش یابد تا کودک بهتر به دارو عادت کند.
- مصرف همراه غذا: برای کاهش ناراحتیهای گوارشی، بهتر است کتوتیفن همراه غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف شود. کودکان حساستر ممکن است در صورت مصرف ناشتا دچار تهوع شوند.
- نیاز به مصرف منظم و بلندمدت: اثرات دارو به کندی ظاهر میشود و معمولاً ۲ تا ۴ هفته زمان لازم است تا کنترل علائم به طور کامل مشاهده شود. والدین باید حتی در صورت کاهش علائم، مصرف دارو را منظم ادامه دهند.
- توجه به خوابآلودگی: کتوتیفن میتواند باعث خوابآلودگی یا کاهش تمرکز در کودکان شود. والدین باید رفتار کودک را در روزهای ابتدایی مصرف زیر نظر بگیرند و اگر خوابآلودگی شدید بود، با پزشک درباره تنظیم دوز مشورت کنند.
در صورت فراموشی یک نوبت کتوتیفن، چه کنیم؟
در صورت فراموش کردن یک نوبت، به محض یادآوری میتوان آن را مصرف کرد. اگر زمان یادآوری بسیار نزدیک به نوبت بعدی باشد، نباید دوز دوگانه مصرف شود. ادامه دادن برنامه عادی بهترین کار است تا از افزایش عوارضی مانند خوابآلودگی یا سرگیجه جلوگیری شود. اگر فراموشی مکرر اتفاق میافتد، بهتر است زمان مصرف دارو با هشدار یا یادآور منظم تنظیم شود.
روش قطع مصرف قرص کتوتیفن
قطع مصرف کتوتیفن باید با احتیاط و ترجیحاً تحت نظر پزشک انجام شود، توقف ناگهانی ممکن است باعث بازگشت یا تشدید علائم آلرژی و آسم شود. این دارو اثر تدریجی دارد و بدن به حضور آن عادت میکند، بنابراین کاهش مرحلهای بهترین و ایمنترین روش برای پایان درمان است.
- کاهش تدریجی دوز: پزشک معمولاً توصیه میکند ابتدا مصرف از دو بار در روز به یک بار در روز کاهش یابد و پس از چند روز تا یک هفته، قطع کامل صورت گیرد.
- پایش علائم: در طول کاهش دوز، باید علائم آلرژی یا آسم کنترل شود. در صورت برگشت علائم، توقف کاهش دوز یا اصلاح برنامه لازم است.
- عدم قطع ناگهانی در آسم: بیماران مبتلا به آسم نباید دارو را یکباره متوقف کنند؛ این کار ممکن است احتمال حمله آسم را بالا ببرد.
- مشورت با پزشک برای کودکان: در کودکان، تنظیم دوز باید با دقت بیشتری انجام شود و تغییرات تنها با نظر پزشک صورت گیرد.
- جایگزینی تدریجی درمان: اگر قرار است داروی دیگری جایگزین شود، پزشک توصیه میکند چند روز همپوشانی رعایت شود تا کنترل علائم کاهش نیابد.
مکانیسم اثر کتوتیفن
این دارو با دو مکانیسم اصلی عمل میکند؛ نخست، با مهار آزاد شدن هیستامین و سایر مواد التهابی از ماستسلها، واکنشهای آلرژیک را کاهش میدهد. دوم، دارای اثر آنتیهیستامینی H1 است و گیرندههای هیستامین را مسدود میکند تا علائم مانند خارش، عطسه و التهاب کمتر شوند. این دارو همچنین فعالیت راههای هوایی را پایدارتر کرده و به پیشگیری از آسم آلرژیک کمک میکند، اما اثر آن تدریجی است.
اسامی رایج کتوتیفن
- زادیتن (Zaditen)
- زادیکس (ZADIX)
- برونتیف (Brontif)
عوارض قرص کتوتیفن
همه داروها ممکن است در کنار اثرات مطلوبی که دارند، عوارض ناخواستهای را هم ایجاد کنند. در صورتی که با خوردن قرص کتوتیفن دچار عوارض زیر شدید، در اسرع وقت با پزشک مشورت کنید:
- لرز
- سرفه
- اسهال، استفراغ یا حالت تهوع
- تب
- احساس بیماری مثلا داشتن آبریزش بینی یا گلو درد
- سردرد
- درد مفاصل و درد عضلانی
- از دست دادن اشتها
- تعریق
- اختلال در خواب
- خستگی یا ضعف غیر معمول
عوارض زیر در رابطه با قرص کتوتیفن نادر هستند:
- معده درد، تاول، خارش یا قرمزی پوست، ادرار خونی، مدفوع به رنگ خاک رس، سوزش ادرار، سرگیجه، تکرر ادرار، اسپاسم عضلانی، کهیر، از دست دادن هشیاری، تنفس نامطبوع، استفراغ خونی و زردی چشم یا پوست.
یکی از عوارض معمول قرص کتوتیفن، افزایش وزن است. خون دماغ شدن، خواب آلودگی، خشکی دهان، تحریک پذیری و تورم پلکها از عوارضی هستند که کمتر ممکن است اتفاق بیفتند.
قرص کتوتیفن و خوابآلودگی
یکی از شناختهشدهترین عوارض قرص کتوتیفن، خوابآلودگی است. این دارو خاصیت آنتیهیستامینی دارد و روی سیستم عصبی مرکزی اثر میگذارد، بنابراین در روزهای اول مصرف میتواند باعث احساس سنگینی، کاهش تمرکز و تمایل به خواب شود. معمولاً پس از چند روز تا چند هفته، بدن به دارو عادت میکند و شدت خوابآلودگی کمتر میشود.
علائم اوردوز یا مصرف بیش از حد کتوتیفن
مصرف بیش از حد میتواند باعث بروز علائم شدیدترِ عوارض معمول این دارو شود و در برخی موارد نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد. شدت علائم به مقدار مصرفشده و وضعیت جسمی فرد بستگی دارد، ولی سیستم عصبی مرکزی و دستگاه گوارش بیشترین تاثیر را نشان میدهند. برخی از این نشانهها عبارتند از:
- خوابآلودگی شدید و طولانیمدت: فرد ممکن است به سختی بیدار شود یا پاسخدهی کند.
- گیجی و کاهش سطح هوشیاری: در دوزهای بسیار بالا ممکن است به خواب عمیق یا نیمهبیهوشی برسد.
- بیقراری یا تحریکپذیری (به خصوص در کودکان): کودکان ممکن است به جای خوابآلودگی، دچار هیجان، عصبانیت یا بیقراری شوند.
- سرگیجه و اختلال در تمرکز: کاهش توانایی حرکت و هماهنگی بدنی نیز ممکن است رخ دهد.
- خشکی دهان و تاری دید: به دلیل اثرات آنتیهیستامینی دارو.
- تهوع، استفراغ یا درد شکم: علائم گوارشی در موارد متوسط تا شدید شایع هستند.
- افت فشار خون: احساس ضعف، سردی بدن یا سبکی سر ممکن است ایجاد شود.
تداخل دارویی قرص کتوتیفن
قبل از شروع کردن به مصرف قرص کتوتیفن باید لیست همه داروهایی را که احتمالا استفاده میکنید در اختیار پزشک قرار دهید تا از تداخل دارویی پیشگیری به عمل آید. کتوتیفن ممکن است با داروهای زیر تداخل داشته باشد. از این رو در صورت تجویز ممکن است پزشک دوز یا تعداد دفعات مصرف را تغییر دهد:
- آمی فامپریدین
- بوپروپیون
- دونپزیل
- پیتولیسانت
همچنین قرص کتوتیفن ممکن است با داروهای زیر نیز ایجاد تداخل کند:
- شل کنندههای عضلانی (مثل کاریسوپرودول، سیکلوبنزاپرین)، سایر آنتی هیستامینها (مثل سیتریزین یا دیفن هیدرامین) مسکنهای سرفه (مثل کودئین یا هیدروکودون)، داروهای خواب یا اضطراب (مثل آلپرازولام، لورازپام، زولپیدم).
در صورتی که دیابت، صرع یا گلوکوم دارید و دارو مصرف میکنید، جهت جلوگیری از تداخل دارویی با کتوتیفن حتما پزشک را در جریان قرار دهید. همچنین اگر از داروهای گیاهی یا ویتامینها استفاده میکنید نیز پزشک را در جریان بگذارید.
نحوه نگهداری از قرص کتوتیفن
- این دارو را در ظرف در بسته، در دمای اتاق، دور از حرارت، رطوبت و نور مستقیم نگهداری کنید.
- از یخ زدگی دارو جلوگیری کرده و آن را دور از دسترس اطفال قرار دهید.
موارد هشدار قرص کتوتیفن
استفاده از قرص کتوتیفن نیازمند توجه به نکات ایمنی است، این دارو علاوه بر اثرات ضدحساسیت، میتواند روی سیستم عصبی، فشار خون و برخی بیماریهای زمینهای تاثیر بگذارد. رعایت هشدارهای زیر به پیشگیری از عوارض و مصرف صحیح دارو کمک میکند.
- کتوتیفن اثر آرامبخش دارد و میتواند باعث خوابآلودگی، کندی واکنشها و کاهش تمرکز شود. بیماران تا زمانی که بدانند بدنشان چه واکنشی دارد، نباید رانندگی کنند یا با ابزارهای خطرناک کار کنند.
- مصرف همزمان با الکل، داروهای خوابآور، ضداضطراب یا آنتیهیستامینهای دیگر میتواند خوابآلودگی را به شدت افزایش دهد. بیمار باید پیش از مصرف هر داروی جدید، پزشک را مطلع کند.
- هرچند کتوتیفن برای پیشگیری از آسم استفاده میشود، اما تاثیر فوری ندارد و نباید جایگزین داروهای حمله حاد آسم شود. همچنین قطع ناگهانی آن ممکن است علائم را بازگرداند.
- برخی بیماران ممکن است دچار تهوع، درد شکم یا اسهال شوند. مصرف همراه غذا این مشکلات را کاهش میدهد.
- این دارو احتمال دارد بر قند خون اثر بگذارد. بیماران دیابتی باید در طول درمان، سطح قند خون خود را با دقت بیشتری کنترل کنند.
- برخی کودکان ممکن است به جای خوابآلودگی، دچار بیقراری، عصبانیت یا تحریکپذیری شوند. مشاهده چنین علائمی نیازمند ارزیابی پزشک است.
- در بیماران با مشکلات کبدی، ممکن است متابولیسم دارو کند شود. پزشک معمولاً دوز و زمان مصرف را با دقت بیشتری تنظیم میکند.
مصرف قرص کتوتیفن در دوران بارداری و شیردهی
کتوتیفن برای زنان باردار و شیرده توصیه نمیشود زیرا این دارو در دسته C بارداری قرار میگیرد؛ یعنی ممکن است برای جنین یا نوزاد شیرخوار خطراتی را به همراه داشته باشد. در واقع مطالعات در این زمینه کافی نیست. پس در این دوران هرگز خودسرانه این دارو را استفاده نکنید.
شربت کتوتیفن برای کودکان
این دارو برای کودکان معمولا در صورت داشتن آسم تجویز میشود تا از مشکلات تنفسی و خس خس سینه پیشگیری به عمل آید. در کنار شربت کتوتیفن ممکن است داروهای ضد آسم دیگری همچون کورتیکواستروئیدها نیز مورد تجویز قرار بگیرند تا درمان موثرتر واقع شود. برای آسم دوز مصرف شربت کتوتیفن برای اطفال به شرح زیر است:
- 3 سال و بالاتر: 5 میلیلیتر 2 بار در روز
- از 6 ماهگی تا 3 سالگی: دوز بر اساس وزن تعیین میشود. 0.25 میلی لیتر به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن 2 بار در روز.
کتوتیفن قطره چشمی یا قطره کتوتیفن فومارات
قطره کتوتیفن فومارات برای پیشگیری و درمان خارش چشم به دلیل آلرژی مورد استفاده قرار میگیرد. این دارو یک آنتی هیستامین است که با مسدود کردن هیستامین علائم آلرژی را بهبود میبخشد.
نحوه استفاده از قطره کتوتیفن فومارات
برای تحریکات مربوط به استفاده از لنز از این قطره استفاده نکنید. اگر از لنز استفاده میکنید، قبل از استفاده از این قطره ابتدا آن را بیرون بیاورید. پس از ریختن قطره حداقل 10 دقیقه صبر کنید و بعد دوباره لنز را بگذارید. برای استفاده از این قطره طبق مراحل زیر پیش بروید:
- ابتدا دستان خود را بشویید. سر را به عقب خم کرده و انگشت خود را طوری قرار دهید که پلک پایین به سمت پایین کشیده شود.
- قطره را بریزید. پلک را رها کنید و چشمان خود را ببندید. پلک نزید و 1 تا 2 دقیقه چشم را بسته نگه دارید.
دوز مصرف این قطره چشمی را پزشک باید تعیین کند. اما به طور معمول به شرح زیر است:
- برای پیشگیری از خارش چشم در اثر ورم ملتحمه آلرژیک در بزرگسالان و کودکان بالای 3 سال: هر 8 تا 12 ساعت یک قطره در هر چشم.
- کودکان تا 3 سال: دوز توسط پزشک باید تعیین شود.
کلام پایانی
این مقاله به بررسی درمان حساسیت و آلرژی با شربت یا قرص کتوتیفن، از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز پرداخت. این دارو اگرچه اثر فوری ندارد، اما با مصرف منظم میتواند بهتدریج شدت علائم را کم کرده و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشد. توجه به دوز صحیح، پرهیز از مصرف همزمان با داروهای خوابآور، و عدم قطع ناگهانی از نکات مهم درمان با کتوتیفن است. انتخاب این دارو باید با نظر پزشک و بر اساس شرایط فرد انجام شود.
