چه زمانی خارش بدن خطرناک است و نشان دهنده چه بیماری هایی است؟

چه زمانی خارش بدن خطرناک است؟

بسیاری از افراد خارش بدن را مشکلی عادی تلقی می‌کنند و به آن توجه زیادی نمی‌کنند. خارش بدن در شرایطی که طولانی شود می‌تواند نشان دهنده بیماری‌های جدی باشد که می‌توانند برای شما خطرساز شود. در حالت کلی زمانی که خارش بدن شما بیشتر از دو هفته طول بکشد، باید به پزشک مراجعه کنید تا بررسی کنید علت اصلی آن چه بیماری‌ای می‌تواند باشد.

علائم هشدار دهنده خارش خطرناک بدن

زمانی که خارش بدن خطرناک می‌شود، علائمی دارد که باید حتما به آن‌ها توجه کنید. در صورت مشاهده این علائم، باید هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه نمایید:

خارش همراه با کاهش وزن غیرقابل توضیح

زمانی که خارش بدن با کاهش وزن ناگهانی بدون رژیم یا ورزش همراه باشد، می‌تواند نشانه بیماری‌های سیستمیک باشد. بیماری‌هایی مانند اختلالات تیروئید، بیماری‌های مزمن یا برخی سرطان‌ها می‌توانند سبب بروز خارش در بدن شوند. این ترکیب نیاز به بررسی پزشکی دارد و نباید نادیده گرفته شود.

خارش همراه با زردی پوست یا سفیدی چشم

زردی پوست یا چشم همراه با خارش ممکن است به مشکلات کبدی یا انسداد مجاری صفراوی اشاره داشته باشد. تجمع مواد صفراوی در خون می‌تواند سبب خارش شدید و مداوم شود و نیاز به بررسی فوری دارد.

خارش شدید شبانه بدون ضایعه پوستی

خارش شبانه‌ای که بدون جوش یا بثورات پوستی رخ می‌دهد، می‌تواند نشانه بیماری‌های داخلی مانند نارسایی کلیه، اختلالات خونی یا برخی سرطان‌ها باشد. تشدید خارش در شب یک علامت هشدار محسوب می‌شود و نباید آن را نادیده گرفت.

خارش همراه با تعریق شبانه یا تب

تعریق شبانه یا تب همراه با خارش ممکن است نشان‌دهنده عفونت‌ها، بیماری‌های التهابی یا بدخیمی‌های خونی مانند لنفوم باشد. در این شرایط، پیگیری پزشکی اهمیت بالایی دارد و باید هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.

خارش همراه با خونریزی، کبودی یا لکه‌های بنفش

بروز کبودی یا لکه‌های بنفش همزمان با خارش می‌تواند به اختلالات خونی یا مشکلات انعقادی اشاره کند. این علائم ممکن است نشانه کاهش پلاکت یا بیماری‌های جدی‌تر باشد.

خارش مقاوم به درمان‌های خانگی

اگر خارش با وجود استفاده از مرطوب‌کننده‌ها، تغییر شوینده یا درمان‌های ساده بهبود نیابد و بیش از چند هفته ادامه داشته باشد، احتمال وجود یک بیماری زمینه‌ای مطرح می‌شود و مراجعه به پزشک ضروری است.

خارش همراه با ضایعات پوستی

یکی از دلایل بروز خارش بدن خطرناک، بیماری‌هایی مثل پسوریازیس و اگزما هستند. این بیماری‌ها علت خشکی پوست بدن و خارش هستند که در صورت مشاهده ضایعات وسیع، باید سریعا به پزشک مراجعه کرد.

تفاوت خارش پوستی معمولی با خارش ناشی از بیماری‌های داخلی چیست؟

خارش بدن خطرناک همیشه به دلیل یک مشکل ساده پوستی ایجاد نمی‌شود. گفتیم که در برخی موارد، خارش می‌تواند نشانه‌ای از یک اختلال داخلی در بدن باشد. شناخت تفاوت این دو نوع خارش به شما کمک می‌کند زمان مراجعه به پزشک را بهتر تشخیص دهید.

خارش پوستی معمولی

خارش‌های پوستی به دلایلی مانند خشکی پوست، واکنش‌های آلرژیک، نیش حشرات یا تماس با مواد محرک ایجاد می‌شوند. این نوع خارش اغلب موضعی است و مدت کوتاهی ادامه دارد. برای درمان از اقداماتی مانند استفاده از مرطوب‌کننده، تغییر شوینده یا اجتناب از عامل محرک کمک گرفته می‌شود. در این حالت، ضایعات پوستی قابل مشاهده مانند قرمزی، جوش یا التهاب وجود دارد.

خارش سیستمیک (داخلی)

خارش سیستمیک ناشی از اختلالات داخلی بدن است و اغلب قابل انتشار در قسمت‌های مختلف بدن، طولانی‌مدت و مقاوم به درمان‌های ساده هستند. در بسیاری از موارد، خارش بدن خطرناک بدون وجود ضایعه پوستی مشخص رخ می‌دهد و ممکن است هفته‌ها یا حتی ماه‌ها ادامه داشته باشد. این نوع خارش می‌تواند با بیماری‌هایی مانند مشکلات کبدی، کلیوی، تیروئیدی، خونی یا برخی بدخیمی‌ها مرتبط باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.

خارش بدن خطرناک نشان دهنده چه بیماری‌هایی است؟

همانطور که گفته شد زمانی که خارش بدن بیشتر از دو هفته طول کشید می‌توان آن را به عنوان خارش بدن خطرناک در نظر گرفت. در این شرایط خارش بدن می‌تواند نشان دهنده بیماری‌های مختلفی باشد که خطر آن بر اساس نوع بیماری ممکن است متفاوت باشد. از جمله بیماری‌هایی که مکن است عامل ایجاد خارش بدن باشند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

خارش بدن خطرناک و بیماری کبدی‌

خارش بدن خطرناک در اثر بیماری کبد اغلب از کف دست شروع می‌شود و به سایر قسمت‌های بدن سرایت می‌کند. شرایطی مانند بیماری کبد چرب غیر الکلی می‌تواند منجر به این علامت شود.

• خارش بدن در افرادی که دچار بیماری هپاتیت C، سیروز کبدی یا انسداد مجرای صفراوی هستند نیز شایع است.
• تشخیص و درمان دقیق ممکن است خارش بدن را تسکین دهد. متخصص پوست اغلب نقش کلیدی در تشخیص این بیماری‌ها را دارد زیرا خارش می‌تواند تنها علامت آن‌ها باشد. البته به یاد داشته باشید همه افراد مبتلا به این شرایط این علامت را تجربه نمی‌کنند.

خارش بدن خطرناک و کم خونی فقر آهن یا آنمی آپلاستیک

انواع خاصی از خارش بدن خطرناک نیز می‌تواند نشانه کمبود آهن یا کم خونی باشد. در برخی موارد نادر، افراد مبتلا به کمبود آهن یا کم خونی آپلاستیک ممکن است دچار حالتی به نام راش کم خونی شوند. اگر کم خونی ناشی از کمبود آهن باشد، پوست قرمز و برآمدگی را تجربه خواهید کرد که پس از خاراندن احساس درد ایجاد می‌کند. اگر علت اصلی آنمی آپلاستیک باشد، به احتمال زیاد به صورت نقاط ریز قرمز یا بنفش زیر پوست شما ظاهر می‌شود.

خارش بدن خطرناک و مشکلات تیروئید

مشکلات تیروئید شما نیز می‌تواند منجر به خارش بدن خطرناک شود. هنگامی که غده تیروئید شما آنطور که باید کار نمی‌کند، به این معنی است که یا بیش از حد هورمون تیروئیدی تولید می‌کند یا کافی نیست. در نتیجه، کم‌کاری تیروئید می‌تواند باعث خشکی، پوسته پوسته شدن و اغلب خارش پوست شود. به همین ترتیب، پرکاری تیروئید نیز می‌تواند باعث ایجاد بثورات در تمام بدن شود که احساس خارش دارد. آزمایشات تیروئید می‌تواند به تشخیص این مشکلات کمک کند.

خارش بدن خطرناک و دیابت

اگر با دیابت زندگی می‌کنید، ممکن است بیشتر دچار خارش بدن خطرناک شوید. این به این دلیل است که انواع خاصی از دیابت (پلی نوروپاتی دیابتی یا نوروپاتی محیطی) می‌تواند باعث آسیب عصبی شود. این آسیب باعث خارش پوست در قسمت‌های خاصی از بدن مانند دست‌ها و پاها می‌شود. همچنین ممکن است همراه با این علائم احساس گزگز یا از دست دادن حس در پاها یا دستان خود را نیز تجربه کنید. اگر دیابت دارید و دچار خارش آزاردهنده‌ای شده‌اید که از بین نمی‌رود، فورا به پزشک مراجعه کنید.

خرش بدن خطرناک و بیماری کلیوی

خارش بدن خطرناک همچنین می‌تواند نتیجه بیماری مزمن کلیه باشد. شما این علامت را در اوایل نخواهید دید، اما اگر بیماری کلیوی شما پیشرفت کرده باشد، ممکن است پوست شما شروع به خشکی، پوسته پوسته شدن و خارش کند. مراقب علائم تغییر رنگ پوست خود به رنگ زرد یا خاکستری باشید. این نوع خارش (خارش اورمیک) ممکن است به دلیل تغییرات در سیستم ایمنی یا مشکلات عصبی شما باشد.

همچنین ممکن است خارش شدید در شب و بدتر شدن خارش زمانی که پوست شما بیش از حد خشک است را تجربه کنید. علائم خارش اغلب در افرادی ایجاد می‌شود که نزدیک به دیالیز هستند یا در حال حاضر دیالیز می‌شوند. در این افراد خارش می‌تواند گسترده و در پشت، بازوها و پاها شدید باشد.

خارش بدن خطرناک و سرطان

شرایطی مانند لوسمی، لنفوم یا سرطان پوست می‌تواند باعث خارش بدن خطرناک، بدون تغییرات پوستی شود. برای بسیاری از افراد، تنها علامت سرطان پوست، یک نقطه جدید یا در حال تغییر روی پوست آنها است. گاهی اوقات، آن نقطه دچار خارش می‌شود و می‌تواند تنها دلیلی باشد که فرد متوجه این لکه می‌شود. اگر سرطان پوست دارید، درمان آن می‌تواند خارش را از بین ببرد.

خارش بدن خطرناک و نیش حشرات

وقتی پشه شما را نیش می‌زند، علت خارش پوست شما مشخص است و خارش به سرعت از بین می‌رود. اما وقتی حشرات روی پوست شما زندگی می‌کنند یا هر شب از شما تغذیه می‌کنند، خارش می‌تواند طولانی مدت و غیرقابل کنترل باشد. حشراتی که می‌توانند باعث خارش بدن خطرناک در طولانی مدت شوند، شامل ساس، شپش و کنه (گال) هستند.

خارش بدن خطرناک و واکنش پوستی آلرژیک غیر قابل کنترل

پوست ما می‌تواند به بسیاری از مواد واکنش آلرژیک نشان دهد. یکی از رایج‌ترین موادی که می‌تواند باعث واکنش آلرژیک پوستی شود، نیکل است که در بسیاری از محصولاتی که ما هر روز به آنها دست می‌زنیم، یافت می‌شود. این محصولات عبارتند از تلفن همراه، جواهرات، فریم عینک، زیپ و سگک کمربند.

سایر موادی که می‌توانند باعث واکنش آلرژیک پوستی شوند عبارتند از لاک ناخن، عطرها، شامپوها، لاتکس و سیمان. اگر یک واکنش آلرژیک ایجاد شود، احتمالا بثورات پوستی و خارش غیرقابل کنترلی خواهید داشت. در چنین شرایطی باید بدانید که چه چیزی باعث آلرژی شما شده است تا بتوانید دست زدن یا استفاده از آن را متوقف کنید. البته این شرایط می‌تواند چالش برانگیز باشد و اغلب به کمک یک متخصص پوست یا متخصص آلرژی نیاز دارد.

خارش بدن بدون ضایعه پوستی چرا خطرناک‌تر است؟

خارش بدنی که بدون جوش، قرمزی یا بثورات پوستی ایجاد می‌شود، خطرناک‌تر از خارش‌های پوستی ساده است؛ زیرا در این حالت، پوست به‌عنوان عضو هدف دچار مشکل اولیه نیست؛ بلکه یک اختلال داخلی در بدن عامل تحریک حس خارش شده است که در بخش‌های قبلی به طور دقیق این مشکلات سیستمیک را توضیح دادیم.

در خارش بدون ضایعه پوستی، پیام خارش اغلب از طریق تغییرات شیمیایی خون، اختلالات عصبی یا تجمع مواد زائد در بدن ایجاد می‌شود؛ این عوامل به طور مستقیم با عملکرد اندام‌های حیاتی مانند کبد، کلیه یا سیستم خونی در ارتباط هستند. به همین دلیل، این نوع خارش بدن خطرناک است.

از طرفی، نبودن علامت ظاهری روی پوست سببمی‌شود بسیاری از افراد مراجعه به پزشک را به تعویق بیندازند؛ در حالی‌ که خارش می‌تواند تنها نشانه اولیه یک بیماری جدی باشد. همین تاخیر در تشخیص، دلیل اصلی خطرناک‌تر بودن خارش بدون ضایعه پوستی است.

خارش بدن در شب خطرناک است؟

جالب است بدانید که علت خارش بدن در شب اغلب اختلالات سیستمیک بوده و ممکن است در هنگام شب و موقع خواب تشدید شود. خارش شبانه بدن می‌تواند بیانگر یکی از اختلالات زیر باشد:

• بیماری کلیوی
• کم‌خونی
• گال
• لنفوم
• خشکی شدید پوست در سالمندان

در صورتی که خارش شبانه بی‌وقفه و ادامه‌دار دارید، حتما به پزشک مراجعه کنید.

خارش بدن در سالمندان چه زمانی خطرناک است؟

در سالمندان، خارش بدن اغلب به دلیل خشکی پوست ایجاد می‌شود. اما اگر خارش شدید، منتشر یا طولانی‌مدت باشد و با علائمی مانند کاهش وزن، خستگی، تغییر رنگ پوست یا بدتر شدن در شب همراه شود، می‌تواند نشانه بیماری‌های داخلی باشد. از آنجا که احتمال ابتلا به بیماری‌های مزمن در این سن بیشتر است، خارش مقاوم به درمان‌های ساده در سالمندان باید جدی گرفته شود.

خارش بدن در کودکان چه زمانی خطرناک است؟

خارش در کودکان  به دلایلی مانند حساسیت‌های پوستی، عفونت‌ها یا نیش حشرات ایجاد می‌شود. اما اگر خارش شدید، مداوم، شبانه یا همراه با تب، بی‌قراری شدید، کاهش اشتها یا ضایعات غیرطبیعی پوستی باشد، نیاز به بررسی پزشکی دارد. خارش طولانی‌مدت در کودکان می‌تواند نشانه مشکلات زمینه‌ای باشد و نباید نادیده گرفته شود.

خارش بدن در بارداری چه زمانی خطرناک است؟

در دوران بارداری، خارش خفیف می‌تواند به دلیل کشیده شدن پوست یا تغییرات هورمونی طبیعی باشد. اما خارش شدید، منتشر یا بدون ضایعه پوستی مخصوصا اگر در کف دست و پا ایجاد شود، ممکن است نشانه اختلالات خاص بارداری باشد و نیاز به بررسی فوری دارد. در چنین شرایطی، مراجعه به پزشک برای محافظت از سلامت مادر و جنین ضروری است.

خارش بدن خطرناک بر اثر مصرف داروها

در برخی افراد، خارش بدن خطرناک می‌تواند به‌عنوان عارضه جانبی مصرف داروها یا مکمل‌ها در نظر گرفته شود. این نوع خارش ممکن است بلافاصله پس از شروع مصرف یا حتی با تاخیر چند هفته‌ای بروز کند و همیشه با ضایعه پوستی همراه نباشد. به نکات زیر دقت کنید:

• برخی آنتی‌بیوتیک‌ها ممکن است سبب واکنش‌های حساسیتی یا تحریک سیستم ایمنی شوند که نتیجه آن خارش منتشر یا موضعی است. در این موارد، خارش می‌تواند نشانه عدم تحمل دارو باشد و نیاز به بررسی دارد.
• برخی داروهای ضد فشار خون نیز در تعدادی از مصرف‌کنندگان با خشکی پوست یا تغییر در جریان خون پوستی همراه می‌شوند که می‌تواند احساس خارش ایجاد کند؛ به‌ویژه اگر به صورت طولانی‌مدت مصرف شود.
• مکمل‌های آهن در بعضی افراد می‌توانند باعث واکنش‌های گوارشی یا پوستی شوند. در موارد نادر، خارش می‌تواند به‌عنوان یکی از نشانه‌های عدم سازگاری بدن با این مکمل‌ها ظاهر شود.
• ویتامین B3 (نیاسین) به دلیل اثر گشادکنندگی عروق، ممکن است باعث احساس گرگرفتگی، قرمزی و خارش پوست شود. این واکنش وابسته به دوز مصرفی است.
• برخی داروهای ضد درد خاص نیز می‌توانند با تاثیر بر سیستم عصبی یا آزادسازی هیستامین، سبب ایجاد خارش شوند، حتی بدون اینکه بثورات پوستی مشخصی وجود داشته باشد.
• در صورت بروز خارش پس از شروع یک دارو یا مکمل جدید، قطع خودسرانه مصرف توصیه نمی‌شود و بهتر است موضوع با پزشک یا داروساز در میان گذاشته شود تا علت دقیق بررسی گردد.

چه آزمایش‌هایی برای تشخیص خارش بدن خطرناک انجام می‌شود؟

زمانی که خارش بدن طولانی‌مدت، منتشر یا بدون علت پوستی مشخص باشد، پزشک برای شناسایی عامل زمینه‌ای، انجام برخی آزمایش‌ها را ضروری می‌داند. انتخاب آزمایش‌ها بر اساس علائم همراه و سابقه پزشکی فرد انجام می‌شود که به شرح زیر هستند:

• آزمایش عملکرد کبد (AST، ALT، ALP، بیلی‌روبین)؛ برای بررسی اختلالات کبدی و مشکلات صفراوی که می‌توانند باعث تجمع مواد محرک خارش در خون شوند.
• آزمایش عملکرد کلیه (BUN، کراتینین)؛ جهت ارزیابی نارسایی کلیه، به‌ویژه در افرادی که خارش شدید و شبانه دارند.
• آزمایش شمارش کامل خون (CBC)؛ برای بررسی کم‌خونی، اختلالات خونی یا نشانه‌های عفونت و التهاب که می‌توانند با خارش مرتبط باشند.
• آزمایش تیروئید (TSH، T4)؛ به‌منظور تشخیص کم‌کاری یا پرکاری تیروئید که هر دو می‌توانند با تغییرات پوستی و خارش همراه باشند.
• آزمایش قند خون؛ برای بررسی دیابت، به‌خصوص در افرادی که خارش همراه با گزگز یا بی‌حسی اندام‌ها دارند.
• در موارد خاص تست آلرژی یا بیوپسی پوست؛ زمانی که علت خارش با آزمایش‌های اولیه مشخص نشود یا پزشک به بیماری‌های پوستی خاص مشکوک باشد.

سخن پایانی

در این مطلب از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز بررسی کردیم که چه زمانی خارش بدن خطرناک است. خارش یک احساس تحریک کننده است که شما را به خاراندن وادار می کند. بسته به علت خارش، پوست شما ممکن است تفاوتی با حالت معمول نداشته باشد یا ممکن است ملتهب، زبر یا دارای برجستگی باشد. خاراندن مکرر می‌تواند باعث برآمدگی مناطق ضخیم پوست شود که ممکن است خونریزی یا عفونی شوند. بسیاری از مردم با اقداماتی مانند استفاده از مرطوب کننده‌ها تسکین می‌یابند. تسکین طولانی مدت نیاز به شناسایی و درمان علت خارش پوست دارد. اگر فکر می‌کنید یک بیماری زمینه‌ای می‌تواند با خارش شما مرتبط باشد، حتما به پزشک مراجعه کنید.