شربت کوریزان چیست؟
شربت کوریزان استامینوفن عبیدی، یک شربت ترکیبی سرماخوردگی است که برای کنترل علائم علایم سرماخوردگی و آنفلوانزا مورد استفاده قرار میگیرد. از آنجایی که این شربت برای کودکان طراحی شده، سعی بر این بوده که رنگ و بوی آن مورد پسند کودکان قرار گیرد؛ به همین دلیل، تقریبا بیرنگ تا گل بهی و با طعم و بوی انگور است.
این شربت سرماخوردگی کودکان برای کاهش همزمان چند علامت مانند آبریزش بینی، عطسه، گرفتگی بینی، تب خفیف و سردرد تجویز میشود. کوریزان با ترکیب چند ماده موثره، اثر چندگانه دارد؛ یعنی هم خاصیت آنتیهیستامینی دارد، هم ضداحتقان بینی است و در فرمول شرکت عبیدی (کوریزان+استامینوفن) دارای ترکیبات مسکن و تببر نیز هست. به همین دلیل در دورههای سرماخوردگی کاربرد گستردهای دارد.
این دارو در دسته داروهای نسخهای قرار میگیرد و مصرف آن باید طبق نظر پزشک یا داروساز باشد. شربت کوریزان برای تسکین علائم زیر استفاده میشود:
- آبریزش بینی
- عطسه
- گرفتگی بینی
- سردرد ناشی از سرماخوردگی
- تب خفیف
- دردهای خفیف بدن
این دارو درمانکننده علت ویروسی سرماخوردگی نیست، بلکه فقط به کاهش علائم کمک میکند. برای جلوگیری از ابتلای کودکان به سرماخوردگی میتوانید از شربت تقویت سیستم ایمنی کودکان نیز کمک بگیرید.
ترکیبات شربت کوریزان
شربت کوریزان، ترکیبی از سه جزء زیر است:
- ضد درد و تب (استامینوفن)
- آنتیهیستامین (دیفن هیدرامین)
- ضد احتقان (فنیل افرین)
هر 5 میلی لیتر شربت حاوی 160 میلیگرم استامینوفن، 12.5 میلیگرم دیفن هیدرامین هیدروکلراید و 2.5 میلیگرم فنیل افرین هیدروکلراید است و در بطریهای 120 میلیلیتری درون جعبه توسط داروسازی دکتر عبیدی برای تب و سرماخوردگی کودکان عرضه میشود.
اشکال دارویی کوریزان
داروی کوریزان به 2 فرم در بازار موجود است:
- شربت کوریزان استامینوفن برای کودکان
- قرص کوریزان سرماخوردگی برای بزرگسالان
ویژگی های شربت کوریزان استامینوفن عبیدی
از جمله ویژگیهای اصلی این شربت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش احتقان بينى و شيپوراستاش گوش در سرماخوردگى کودکان
- تخفیف نشانههای سينوزيت و عفونتهاى دستگاه تنفسی کودکان
- کاهش سردرد، درد عضلانی، درد ناشی از سرماخوردگی
- کاهش تب، گلودرد و سرفه ناشی از سرماخوردگی
تمامی این موارد، جزء علائم اولیه سرماخوردگی کودکان هستند که پزشک با مشاهده آنها نسبت به تجویز شربت کوریزان اقدام مییکند. اما با دیدن این علائم مصرف خودسرانه شربت کوریزان توصیه نمیشود.
مکانیسم اثر شربت کوریزان
شربت کوریزان استامینوفن عبیدی یک داروی ترکیبی است و اثر درمانی آن حاصل عملکرد همزمان چند ماده موثره به شرح زیر است:
اثر آنتیهیستامینی
ترکیبات آنتیهیستامین با مهار گیرندههای H1 هیستامین در بدن عمل میکنند. نتیجه این مهار موارد زیر است:
- کاهش عطسه
- کاهش آبریزش بینی
- کاهش خارش و تحریک مخاط
از آنجا که بسیاری از آنتیهیستامینهای موجود در این فرآوردهها نسل اول هستند، ممکن است از سد خونی-مغزی عبور کرده و باعث خوابآلودگی شوند.
اثر ضداحتقان (دکونژستانت)
ترکیبات ضداحتقان با تحریک گیرندههای آدرنرژیک (آلفا) در عروق مخاط بینی سبب انقباض عروق میشوند. نتیجه این اثر موارد زیر است:
- کاهش تورم مخاط بینی
- باز شدن راههای تنفسی
- کاهش گرفتگی بینی
اثر تببر و مسکن (استامینوفن)
استامینوفن با مهار سنتز پروستاگلاندینها در سیستم عصبی مرکزی عمل میکند. نتیجه آن موارد زیر است:
- کاهش تب
- کاهش سردرد
- کاهش دردهای خفیف بدن
دوز و نحوه مصرف شربت کوریزان استامینوفن عبیدی برای کودکان
مقدار مصرف شربت کوریزان باید بر اساس سن و وزن کودک و تجویز پزشک تعیین شود. از مصرف خودسرانه یا افزایش دوز برای تسریع بهبود علائم خودداری کنید. مقدار مصرف معمول (در صورت عدم وجود دستور اختصاصی پزشک) به صورت زیر است:
- کودکان 2 تا 6سال: معمولا 2.5 تا 5 میلیلیتر در هر نوبت
- کودکان 6 تا 12 سال: معمولا 5 میلیلیتر در هر نوبت
- مصرف در کودکان زیر 2 سال تنها با تجویز پزشک مجاز است.
مقدار دقیق ممکن است بسته به شدت بیماری، سن و وزن کودک متفاوت باشد؛ بنابراین حتما برای مصرف با پزشک مشورت کنید.
فاصله زمانی مصرف کوریزان
از آنجایی که در این دارو از ترکیب ضد تب کمک گرفته شده است، معمولا هر 4 تا 6 ساعت یکبار باید مصرف شود. حداکثر تعداد دفعات مصرف در شبانهروز طبق دستور پزشک تعیین میشود. از مصرف همزمان با سایر داروهای سرماخوردگی حاوی آنتیهیستامین یا ضداحتقان خودداری شود.
مدت زمان مصرف کوریزان
پزشک معمولا این دارو را به شرح زیر نسخه میکند:
- معمولا 3 تا 5 روز برای کنترل علائم کافی است.
- در صورت تداوم تب، تشدید سرفه یا باقی ماندن علائم بیش از چند روز، مراجعه به پزشک ضروری است.
- مصرف طولانیمدت بدون نظر پزشک توصیه نمیشود.
عوارض شربت کوریزان عبیدی
از جمله عوارض احتمالی شربت کوریزان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- خوابآلودگی
- سرگیجه
- بیقراری
- تحریکپذیری
- خشکی دهان
- تاری دید
- تهوع
- استفراغ
- یبوست
- تپش قلب
- افزایش فشار خون
- احتباس ادراری
- بثورات پوستی
- واکنشهای آلرژیک
- اختلال عملکرد کبد
- زردی پوست یا چشمها
چه زمانی باید فورا به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم زیر، در اسرع وقت به پزشک مراحعه کنید:
- بروز بثورات پوستی یا علائم حساسیت
- زردی پوست یا چشمها
- خوابآلودگی شدید یا بیقراری غیرطبیعی
- تپش قلب شدید
نکات مهم هشدار مصرف برای کودکان
اگر شربت کوریزان برای کودک شما تجویز شده است، حتما به موارد زیر دقت کنید:
- برای اندازهگیری دقیق، از پیمانه یا سرنگ مدرج مخصوص دارو استفاده شود.
- احتمال بروز خوابآلودگی یا بیقراری وجود دارد.
- در صورت بروز علائمی مانند تپش قلب شدید، واکنش آلرژیک یا خوابآلودگی غیرطبیعی، مصرف دارو متوقف و به پزشک مراجعه شود.
- در صورت داشتن حساسیت به استامینوفن یا هر یک از اجزای تشکیل دهنده این دارو با پزشک مشورت کنید.
- مصرف مقادیر بسیار زیاد ممکن است باعث آسیب کبد و کلیه شود.
- مصرف دارو در کودکان تا سن 6 سال باید با نظر پزشک باشد.
- این دارو را فقط بر اساس دستور مصرف نمایید.
- مصرف این دارو در زمان بارداری و شیردهی با نظر پزشک باید صورت گیرد.
- بعد از هر بار مصرف در بطری را محکم ببندید.
- قبل و بعد از هر بار مصرف پیمانه را بشوئید.
موارد منع مصرف شربت کوریزان
شربت کوریزان معمولا برای کودکان بیخطر است، اما با این حال، اگر فرزند شما دچار یکی از مشکلات زیر است، از مصرف این دارو برای ایشان خودداری کنید:
- بیماریهای کبدی خفیف تا متوسط
- صرع یا سابقه تشنج
- بیماریهای قلبی
- فشار خون بالا
- پرکاری تیروئید
- دیابت
- آسم یا بیماریهای تنفسی مزمن
- بزرگی پروستات (در نوجوانان)
- سابقه حساسيت به هر يك از اجزاء تشكيل دهنده اين دارو
- نوزادان تازه متولد شده یا نارس
- اشکال در دفع ادرار
- مصرف همزمان و یا در طی 14 روز اخیر با فورازولیدون یا داروهای مهار کننده منوآمین اکسیداز مانند فنلزین
تداخل دارویی شربت کوریزان
اصولا اگر پزشک این شربت را برای تب کودکان و کنترل علائم سرماخوردگی و آنفولانزا تجویز کند، از تجویز سایر داروهایی که ممکن است تداخل داشته باشند، خودداری خواهد کرد. با این حال، اگر کودک شما از قبل داروی خاصی مصرف میکند، باید حواستان به بررسی تداخلات دارویی با شربت کوریزان باشد. از جمله داروهایی که با شربت کوریزان تداخل دارند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پروپرانولول
- فورازولیدون
- ایندومتاسین
- ایزونیازید
- فنلزین
- آمیتریپتیلین
- وارفارین
- دیگوکسین
- بروموکریپتین
- فنیتوئین
- گوانادرل
- گوانتیدین
- مکامیلآمین
- متیلدوپا
- رزرپین
البته برخی از داروهای لیست بالا کلا برای کودکان ممنوع هستند. با این حال، مثبت سبز موظف است تمامی تداخلات دارویی شربت کوریزان را معرفی کند.
شرایط نگهداری شربت کوریزان
شربت کوریزان شرایط نگهداری خاصی ندارد و رعایت نکات زیر کافی است:
- دارو را دور از دسترس کودکان و در دمای کمتر از 30 درجه سانتیگراد نگهداری کنید.
- دارو از یخ زدگی محافظت شود.
تفاوت شربت کوریزان با قرص کوریزان چیست؟
شربت کوریزان استامینوفن عبیدی و قرص کوریزان هر دو برای تسکین علائم سرماخوردگی استفاده میشوند، اما از نظر گروه سنی، دوز، ترکیب و نحوه مصرف تفاوتهایی دارند.
تفاوت در گروه سنی مصرف
- شربت کوریزان: مخصوص کودکان (با دوز تنظیمشده برای اطفال)
- قرص کوریزان: معمولا مناسب بزرگسالان و کودکان بالای 12 سال
تفاوت در مقدار و قدرت دوز
- شربت دارای دوز پایینتر و قابل تنظیم بر اساس سن و وزن کودک است.
- قرص دارای دوز ثابت و معمولا قویتر است.
تفاوت در ترکیبات
- شربت کودکان معمولا حاوی استامینوفن + آنتیهیستامین + ضداحتقان با دوز مناسب اطفال است.
- قرص ممکن است ترکیبات مشابه اما با مقادیر بالاتر یا ترکیب متفاوت داشته باشد.
تفاوت در نحوه مصرف
- شربت با پیمانه یا سرنگ مدرج اندازهگیری میشود.
- قرص باید بلعیده شود و برای کودکانی که مشکل بلع دارند مناسب نیست.
احتمال بروز عوارض
- هر دو میتوانند باعث خوابآلودگی شوند.
- در قرصها به دلیل دوز بالاتر، احتمال شدت عوارض در مصرف نادرست بیشتر است.
جایگزین شربت کوریزان
از بهترین شربت سرماخوردگی کودکان میتوان به عنوان بهترین جایگزین شربت کوریزان کمک گرفت. از جمله این شربتها عبارتند از:
- شربت پلارژین کیدز (برای علائم سرماخوردگی/آلرژی)
- شربت پکتوگل (گلدارو) (اضافه بر سرفه برای خلط)
- شربت کافاستاپ (باریج) (برخی فرمها خلطآور/ضدسرفه)
- شربت آیورافید کودکان (برخی ترکیبات گیاهی تنفسی)
- شربت آیورامی کودکان (برخی فرمهای گیاهی/آرامبخش)
- شربت پدیکاف (Pedicough) (خسخس/ضدالتهاب تنفسی)
سخن آخر
شربت کوریزان استامینوفن عبیدی یک داروی ترکیبی است و اثر درمانی آن حاصل عملکرد همزمان چند ماده موثره است. این دارو علت ویروسی سرماخوردگی را درمان نمیکند، بلکه با کاهش علائم، باعث بهبود حال عمومی کودک میشود. در این مطلب از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز، به معرفی این شربت سرماخوردگی کودکان پرداختیم. هرگونه سوال و ابهام در رابطه با این دارو را از قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا پزشکان مثبت سبز در اسرع وقت به شما پاسخ دهند.
