پوست مرغی چیست؟
تا به حال متوجه وجود برجستگیهای ریز روی پوست در نواحی بازوها، رانها، باسن یا حتی صورت شدهاید؟ این برجستگی های بدون درد که ظاهری شبیه به پوست مرغ دارند کراتوزیس پیلاریس است. توجه داشته باشید که این عارضه پوستی بیخطر است و نباید به عنوان یک بیماری در نظر بگیرید.
علت پوست مرغی چیست؟
تجمع اضافی پروتئینی به نام کراتین در اطراف فولیکولهای مو که در دهانه فولیکولها به دام میافتد و به صورت برجستگی های کوچک است علت تشکیل پوست مرغی در بدن میباشد. این تجمع کراتین میتواند منافذ پوست را مسدود کرده و حتی باعث التهاب خفیف و قرمزی در اطراف فولیکولهای مو شود.
با توجه به اینکه معمولا کودکان و نوجوانان دچار این بیماری میشوند، برخی متخصصان تصور میکنند که عامل ژنتیکی باعث به وجود آمدن این بیماری میشود و آن را بیماری ارثی میدانند.
چه کسانی مستعد پوست مرغی هستند؟
پوست مرغی معمولا در نوزادان، کودکانی که تازه شروع به راه رفتن کردند و نوجوانان شایعتر است. این بیماری اغلب در دوران بلوغ بدتر نیز میشود. شرایط دیگری نیز وجود دارد که باعث میشود احتمال دچار شدن به بیماری پوست مرغی را افزایش میدهد. این شرایط عبارتند از:
- روشن بودن پوست
- ابتلا به برخی از بیماریهای پوستی مانند اگزما یا ایکتیوز ولگاریس
- کم کاری تیروئید
- آسم
- سندرم کوشینگ
- دیابت
- سندرم داون
- چاقی
آیا پوست مرغی قابل پیشگیری است؟
با توجه به مواردی که درباره افرادی که مستعد پوست مرغی گفته شد؛ باید این نکته را اضافه کنیم که کراتوزیس پیلاریس یک وضعیت ژنتیکی است که امکان پیشگیری کامل از آن وجود ندارد. اما با رعایت مراقبتهای پوستی منظم، استفاده از کرم مرطوب کننده و آبرسان و موارد دیگر که در ادامه به آن میپردازیم، میتوانید آن را تا حدی کنترل کنید.
علائم پوست مرغی شدن بدن
یکی از مهمترین نشانههای پوست مرغی شدن بدن، برجستگیهایی است که روی بدن تشکیل میشود. این برجستگیها روی پوست شما تقریبا شبیه به پوست توت فرنگی است. توجه داشته باشید که پوست مرغی کاملا بیخطر است؛ در صورت مشاهده علائم زیر سریعا به پزشک مراجعه کنید.
- خارش پوست
- خشکی پوست به ویژه در پشت بازوها و پاها
- تحریک شدن برجستگیها و در نتیجه تغییر رنگ برجستگیها
- شبیه شدن پوست به سنباده و اصطلاحا خشن شدن پوست
- بدتر شدن برجستگیها در زمان خشکی هوا
این علائم ممکن است با علائم سایر بیماریها مشابه باشد. به عنوان مثال بیماری پسوریازیس، اگزما، آلرژی و عفونتهای قارچی نیز میتوانند باعث خارش و یا خشکی پوست شوند. بنابراین در صورتی که این علائم را مشاهده کردید حتما باید به پزشک مراجعه کنید تا به صورت دقیقتر معاینه شوید و بیماری شما دقیقتر تشخیص داده شود.
برجستگیهای پوست مرغی در کدام نواحی از بدن دیده میشود؟
برجستگیهای پوست مرغی در بیشتر موارد بر روی بازوها قابل مشاهده است اما با این حال در سایر نواحی بدن نیز ممکن است قابل مشاهده باشد. این نواحی عبارتند از:
- صورت (گونه ها، گردن یا زیر چشمان شما)
- پاها (ران ها)
- قفسه سینه
- ساعد
انواع روشهای درمان پوست مرغی
عارضه پوست مرغی به صورت کلی جزو بیماریهای مضر و آسیبزا نیست و معمولا نیازی به درمان ندارد. در برخی افراد این برجستگیها معمولا به خودی خود از بین میرود و در سنین ۳۰ سالگی کمتر دیده میشود. در مواردی این عارضه بیشتر در زمستان دیده میشود تا در فصلهای دیگر، با تمام این موارد در صورتی که برجستگیهای پوست مرغی موجب آزار شما میشود برخی روشها میتواند به کاهش آنها کمک کند.
- استفاده از لوسیونهای مخصوص بدن: خشکی پوست میتواند علائم این بیماری را تشدید کند. در صورتی که پوست شما دچار خشکی است باید سعی کنید پوست خود را هیدراته نگه دارید.
- کرمهای دارویی: برخی از کرمها که خاصیت دارویی دارند میتوانند به بهبود علائم شما کمک کنند. سعی کنید از کرمهایی استفاده کنید که در ترکیبات آنها اوره، آلفا هیدروکسی اسیدها، اسید سالیسیلیک و اسید گلیکولیک به کار رفته است. کرمهای ویتامین A نیز میتوانند به بهبود علائم کمک کنند.
- لایه برداری: هنگام دوش گرفتن یا حمام کردن، از لیف لوفا، دستمال یا ژل لایه بردار یا اسکراب استفاده کنید. این کار میتواند به لایه برداری و از بین بردن یک لایه پوست مرده از روی سطح پوست شما کمک کند.
- درمانهای لیزری: زمانی که پوست مرغی شدن بدن باعث تغییر رنگ پوست به دلیل تغییر رنگ برجستگیها شود، پزشکان ممکن است لیزر را توصیه کنند.
مقایسه روش درمان پزشکی با خانگی پوست مرغی
درمانهای خانگی معمولا با مراقبت های روزانه رعایت برخی موارد بهداشتی، استفاده از روشهای کم هزینه و طبیعی برای درمان است. درمانهای پزشکی شامل استفاده از دارو، درمان لیزری و معمولا هزینه بالایی دارد.
درمان خانگی پوست مرغی
- شامل مراقبتهای روزمره مانند دوش گرفتن با آب ولرم، استفاده از مرطوبکنندههای مناسب، و لایهبرداری ملایم با استفاده از اسکرابها یا لیف نرم است.
- هدف اصلی جلوگیری از خشکی پوست و کنترل علائم است.
- این روشها کمهزینه، ساده و کمخطر هستند اما ممکن است تاثیر آنها زمانبر باشد و نیاز به استمرار داشته باشد.
پک اسکراب و کرم کنترلکننده ژنوبایوتیک یک راهکار موثر برای بهبود پوست مرغی است که با ترکیب لایهبرداری ملایم و آبرسانی عمیق، سلولهای مرده را از سطح پوست حذف کرده و به تمیزی منافذ کمک میکند. این فرآیند علاوه بر کاهش برجستگیها و خشکی، باعث نرمی و صاف شدن بافت پوست میشود. استفاده منظم از این پک، به مرور زمان لطافت و شادابی پوست را بازمیگرداند و ظاهر آن را یکدست و سالمتر میسازد.
درمان پزشکی پوست مرغی
- شامل استفاده از کرمهای دارویی حاوی اوره، آلفا هیدروکسی اسیدها، اسید سالیسیلیک، ویتامین A و در موارد خاص لیزر درمانی است.
- این روشها سریعتر اثر میکنند و میتوانند علائم شدیدتر را کنترل کنند.
- ممکن است عوارض جانبی جزئی مثل التهاب یا خشکی موقت داشته باشند و باید زیر نظر پزشک استفاده شوند.
روشهای خانگی برای کنترل و کاهش علائم پوست مرغی مناسباند و اولین گام درمان محسوب میشوند. در مواردی که علائم شدید، تغییر رنگ یا التهاب وجود دارد و باعث ناراحتی فرد میشود، درمانهای پزشکی و تخصصی میتوانند موثرتر باشند. ترکیب این دو روش به همراه پیگیری منظم بهترین نتیجه را میدهد.
درمان پوست مرغی به روش همزمان پزشکی و خانگی:
| ویژگیها | درمان خانگی پوست مرغی | درمان پزشکی پوست مرغی |
| هدف درمان | کنترل علائم، جلوگیری از خشکی و تحریک پوست | کاهش سریعتر برجستگیها، التهاب و تغییر رنگ پوست |
| روشها | – مرطوبکنندههای ساده- دوش گرفتن با آب ولرم- لایهبرداری ملایم با لیف یا اسکراب | – کرمهای دارویی (اوره، آلفا هیدروکسی اسید، اسید سالیسیلیک، ویتامین A)- لیزر درمانی در موارد شدید |
| هزینه | کمهزینه، دسترسی آسان | معمولاً پرهزینهتر و نیاز به نسخه پزشک یا مراجعه کلینیک |
| سرعت اثر | کند و نیازمند مداومت طولانی | سریعتر و تاثیرگذار در موارد حاد |
| عوارض جانبی | بسیار کم یا بدون عارضه | ممکن است التهاب، خشکی یا حساسیت ایجاد کند |
| میزان تخصص لازم | بدون نیاز به تخصص خاص، قابل انجام توسط خود فرد | نیازمند تشخیص و تجویز پزشک، و تحت نظر متخصص پوست |
| تکرار و پیگیری درمان | باید مرتب و منظم انجام شود | معمولاً جلسات مشخص درمانی با پیگیری پزشک دارد |
| موارد مناسب استفاده | موارد خفیف تا متوسط | موارد شدید، تغییر رنگ شدید، یا عدم پاسخ به درمان خانگی |
درمان پوست مرغی شدن صورت
پوست مرغی در نواحی صورت، به ویژه گونهها، گردن و اطراف چشمها ممکن است باعث ایجاد برجستگیهای ریز و گاهی قرمز شود. درمان این ناحیه حساس نیازمند مراقبتهای ملایمتر است. استفاده از کرمهای حاوی آلفا هیدروکسی اسیدها (مانند اسید گلیکولیک) یا ویتامین A موضعی میتواند به کاهش تجمع کراتین و بهبود بافت پوست کمک کند. همچنین لایهبرداری ملایم و استفاده روزانه از مرطوبکنندههای سبک و غیر تحریککننده، به حفظ رطوبت و کاهش خشکی پوست کمک میکند. از روشهای تهاجمی یا لایهبرداری شدید در نواحی صورت باید با احتیاط استفاده کرد تا تحریک و التهاب ایجاد نشود.
درمان پوست مرغی شدن پاها
پاها، به خصوص رانها، یکی از نواحی شایع بروز کراتوزیس پیلارس هستند. برای درمان پوست مرغی در پاها، استفاده منظم از لوسیونهای مرطوبکننده حاوی اوره یا آلفا هیدروکسی اسیدها توصیه میشود. این ترکیبات باعث نرم شدن پوست و حل شدن کراتین اضافی میشوند. همچنین استفاده از کرمهای اسید سالیسیلیک و گلیکولیک به لایهبرداری سطح پوست کمک میکند.
حمام با آب ولرم و استفاده از لیف نرم یا اسکراب ملایم در زمان دوش گرفتن، میتواند تجمع سلولهای مرده را کاهش دهد. درمانهای لیزری در موارد شدیدتر که تغییر رنگ یا التهاب وجود دارد ممکن است توسط پزشک تجویز شود.
درمان پوست مرغی شدن ساعد
ساعد نیز یکی از نواحی معمول برای پوست مرغی است. درمان مشابه نواحی دیگر بدن مانند پاها انجام میشود، یعنی مرطوبسازی منظم، لایهبرداری ملایم و استفاده از کرمهای حاوی اوره، اسید گلیکولیک یا ویتامین A، اجتناب از آب داغ هنگام شستشو و دوش گرفتن کوتاهتر (حدود ۱۵ دقیقه) باعث حفظ رطوبت طبیعی پوست ساعد میشود و از تحریک بیشتر جلوگیری میکند. اگر خشکی یا قرمزی وجود داشته باشد، درمانهای دارویی تحت نظر پزشک ممکن است لازم باشد.
درمان پوست مرغی شدن قفسه سینه
پوست مرغی قفسه سینه ممکن است کمتر دیده شود اما در موارد بروز، درمانها مشابه نواحی دیگر است. مرطوبکنندهها و کرمهای لایهبردار موضعی میتوانند به بهبود ظاهر پوست کمک کنند. اگر تغییر رنگ برجستگیها شدید باشد، پزشک ممکن است لیزر درمانی را برای کاهش التهاب و بهبود بافت پوست توصیه کند. همچنین مراقبتهای خانگی مانند استفاده از صابونهای ملایم، پرهیز از خشکی پوست و مرطوب نگه داشتن پوست قفسه سینه اهمیت دارد.
سخن پایانی
در این مطلب از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز به بررسی کامل از علت تا درمان پوست مرغی پرداختیم. این عارضه معمولا با رعایت یک روتین پوستی منظم و استفاده از محصولات مناسب قابل کنترل است. اگرچه این عارضه بیخطر است، اما در صورت مشاهده قرمزی، عفونت، خارش و بیشتر شدن دون دونهای روی پوست بهتر است به پزشک متخصص پوست مراجعه کنید.
