خون در مدفوع نشانه چیست؟
قبل از اینکه به این سوال پاسخ دهیم که چه مقدار خون در مدفوع خطرناک است، ابتدا باید بدانیم که خون در مدفوع نشانه چیست و خونریزی از دستگاه گوارش میتواند ناشی از چه مشکلاتی باشد. برخی از دلایل رایج این اتفاق، عبارتاند از:
شقاق مقعدی
این بیماری، یک بریدگی یا پارگی کوچک در بافت پوشاننده مقعد است. شقاق اغلب در اثر دفع مدفوع بزرگ و سفت ایجاد میشود و میتواند دردناک باشد. یکی از تفاوتهای اصلی بین شقاق مقعد و بواسیر این است که علائم شقاق مقعدی فقط در حین اجابت مزاج بروز میکنند؛ در حالی که هموروئید در طول روز نیز دردناک است. بدون انجام معاینه بالینی، این تفاوت در علائم معمولا نشان میدهد که بیمار از چه وضعیتی رنج میبرد.
بیماری التهابی روده (IBD)
اگر اسهال خونی همراه با درد و کاهش وزن دارید و این وضعیت چند هفته طول کشیده است، ممکن است علت خون در مدفوع، IBD باشد. این وضعیت مزمن، بخشهایی از دستگاه گوارش را ملتهب میکند. کارشناسان دقیقا مطمئن نیستند که چرا این اتفاق میافتد. دو نوع اصلی IBD، کولیت اولسراتیو و بیماری کرون است.
بیماری دیورتیکولار
دیورتیکولها کیسههای کوچکی هستند که از دیواره روده بزرگ بیرون میآیند. معمولا دیورتیکولها مشکلی ایجاد نمیکنند، اما گاهی اوقات ممکن است دچار خونریزی یا عفونت شوند.
کولیت ایسکمیک
کولیت ایسکمیک زمانی اتفاق میافتد که جریان خون به سمت روده بزرگ کند شده یا متوقف میشود. در نتیجهی کمبود اکسیژن، روده آسیب میبیند. این انسداد مانند انسداد ناشی از تجمع کلسترول در شریانها، میتواند به آرامی در طول زمان ایجاد شود؛ یا ممکن است به طور ناگهانی به دلیل لخته شدن خون یا افت شدید فشار خون اتفاق بیفتد. کولیت ایسکمیک میتواند منجر به اسهال خونی شود و معمولا با درد شکم همراه است که هنگام غذا خوردن بدتر میشود.
عفونتهای مقاربتی (STIs)
بیماریهای مقاربتی مانند سوزاک، کلامیدیا، سیفلیس و تبخال میتوانند باعث التهاب و خونریزی در پوشش مقعد شوند. ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) باعث ایجاد زگیل مقعدی میشود که ممکن است کمی خونریزی کند. خونریزی همچنین میتواند در نتیجه آسیب جنسی مقعدی باشد.
پولیپ و سرطان روده بزرگ
پولیپ میتواند شبیه قارچی باشد که از کنار روده رشد میکند. پولیپها شایع هستند و انواع بزرگتر آنها ممکن است خونریزی کنند. این پولیپها گاهی اوقات به سرطان تبدیل میشوند و پولیپهای سرطانی بیشتر از بقیه احتمال خونریزی دارند.
بیماری زخم پپتیک
زخم پپتیک در معده یا دوازدهه (بالای روده کوچک) اتفاق میافتد. این زخم زمانی ایجاد میشود که اسید معده پوشش محافظتی لوله گوارشی را از بین میبرد، باعث سوزش و معده درد میشود و ممکن است خونریزی کند. این خونریزی در دستگاه گوارش فوقانی مدت بیشتری طول میکشد تا خارج شود؛ بنابراین مدفوع ممکن است تیره، سیاه و قیر مانند باشد که به آن ملنا میگویند.
آنژیودیسپلازی
آنژیودیسپلازی وضعیتی است که در آن، عروق خونی شکننده و غیر طبیعی منجر به خونریزی میشوند.
مشکلات مری
رگهای واریسی مری یا پارگی در مری میتواند منجر به خونریزی شدید شود.
داروهای رقیقکننده خون
داروهایی مانند وارفارین یا آسپرین که برای جلوگیری از لخته شدن خون استفاده میشوند، میتوانند باعث وجود خون در مدفوع بدون درد شوند.
گاستروانتریت
عفونت معده یا روده ناشی از یک ویروس یا باکتری (مانند مسمومیت غذایی) میتواند باعث اسهال خونی همراه با حالت تهوع و استفراغ شود. عفونتهای باکتریایی که میتوانند باعث اسهال خونی شوند، شامل E.coli، سالمونلا، شیگلا و کمپیلوباکتر هستند.
رنگ خونی که مشاهده میکنید هم اهمیت دارد
خون در مدفوع بسته به اینکه از کدام قسمت از بدن میآید، میتواند به رنگهای مختلفی ظاهر شود.
- خون قرمز روشن: در قسمت پایین کولون (رکتوم یا مقعد) خونریزی دارید. رکتوم، روده بزرگ را به مقعد متصل میکند.
- خون قرمز تیره یا قهوهای: شما در قسمت بالاتر روده بزرگ یا در روده کوچک خونریزی دارید.
- سیاه (معروف به ملنا): شما در معده خود خونریزی دارید. این خونریزی میتواند ناشی از زخم معده باشد.
توجه داشته باشید که برخی از غذاها میتوانند رنگ مدفوع را تغییر دهند. این بدان معنا نیست که در مدفوع شما خون وجود دارد. هنگامی که غذاهایی مانند چغندر، گوجه فرنگی یا شاه توت میخورید یا مکملهایی مانند قرص آهن یا برخی مولتی ویتامینها را مصرف میکنید، مدفوع شما ممکن است رنگ تیره به خود بگیرد.
خون مخفی در مدفوع
گاهی اوقات، خون را در مدفوع خود مشاهده نمیکنید، اما ممکن است در زیر میکروسکوپ قابل مشاهده باشد. به این خونریزی، خون مخفی در مدفوع میگویند. این آزمایش برای غربالگری سرطان کولورکتال مورد استفاده قرار میگیرد.
چه مقدار خون در مدفوع خطرناک است؟
حالا که با انواع خونریزیها آشنا شدیم، سوال مهم این است که “چه مقدار خون در مدفوع خطرناک است؟”.
- اگر میزان خون مشاهده شده در مدفوع کم باشد، مسئله چندان مهمی به حساب نمیآید؛ چرا که احتمالا به علت مشکلاتی همچون بواسیر و یا شقاق مقعدی رخ داده است. در این موارد، معمولا جای نگرانی نیست؛ اما اگر خونریزی ادامه دار باشد و یا شدت آن بیشتر شود، باید حتما به پزشک مراجعه کنید.
- اگر خونریزی به مقدار زیاد و به صورت مزمن باشد و یا این خونریزیها تداوم داشته باشند، میتوان آن را نشانهای از مشکلات جدیتری همچون زخم معده، سرطان کلورکتال و یا سایر بیماریها ارزیابی کرد.
- اگر این خونریزی با علائم دیگری همچون درد شدید شکمی، ضعف، سرگیجه، تنگی نفس یا کاهش وزن همراه باشد، میتواند نشانهای از یک بیماری جدی باشد که نیاز به ارزیابی فوری توسط پزشک متخصص دارد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
زمانی که خون را در مدفوع مشاهده میکنید، احتمالا بسیار نگران و مضطرب میشوید؛ اما آیا این پدیده آنقدر جدی و تهدید کننده است که نیاز به مراجعه فوری به پزشک داشته باشد؟ در ادامه زمانهایی که باید به پزشک مراجعه کنید را عنوان میکنیم:
- مشاهده خون تیره در مدفوع، ممکن است نشانهای از خونریزی در بخشهای بالاتر دستگاه گوارش باشد.
- هنگامی که خونریزی بیش از دو بار در هفته اتفاق بیفتد یا حجم آن بسیار زیاد باشد، باید به وجود یک مشکل جدی شک کرد.
- زمانی که این خونریزی با درد شکم، اسهال شدید، استفراغ خونی و یا کاهش وزن غیر عادی همراه باشد، نیاز به مراجعه به پزشک احساس میشود.
جمع بندی
در این مطلب از داروخانه آنلاین مثبت سبز به پرسش “چه مقدار خون در مدفوع خطرناک است؟” به طور کامل پاسخ دادیم و تمامی عوامل مرتبط با آن را بررسی کردیم. بدانید که خون در مدفوع همیشه نباید نشان دهنده یک مشکل جدی باشد؛ اما در هر صورت چیزی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت. مراقبت از سلامت دستگاه گوارش و پیگیری خونریزیهای غیر عادی میتواند به تشخیص زود هنگام بیماریها کمک کند. اگر مشاهده کردید که وجود خون در مدفوع ادامه دار شد و یا همراه با علائم هشدار دهنده دیگری مانند دردهای مزمن شکمی بود، حتما در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. آیا شما تا کنون در مدفوع خود خون دیدهاید؟ برای ما از تجربیات خود در هنگام مواجهه با این مشکل بنویسید.
