روغن رزماری چیست و چگونه آن را برای ریزش مو مصرف کنیم؟

روغن رزماری برای مو چه فوایدی دارد؟

روغن رزماری یکی از مهم‌ترین رو‌غن‌های معطر گیاهی است که از برگ‌های گیاه رزماری استخراج می‌شود. از گذشته‌های دور، رزماری در طب سنتی برای تقویت حافظه، بهبود تمرکز و سلامت پوست و مو کاربرد داشته است.

رزماری دارای ترکیبات فعالی مانند سینئول (Cineole)، کارنوسیک اسید (Carnosic acid) و کافئیک اسید (Caffeic acid) است. این ترکیبات خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی دارند و به همین دلیل، امروزه در بسیاری از محصولات مراقبت از مو، از شامپوها گرفته تا سرم‌های گیاهی، به عنوان ترکیبی موثر به کار می‌روند.

نکته مهم این است که روغن رزماری جزء روغن‌های ضروری است و باید به‌صورت رقیق‌شده در یک روغن حامل استفاده شود؛ زیرا نوع خالص آن ممکن است سبب تحریک پوست سر شود. رنگ این روغن شفاف تا زرد کمرنگ است و بوی تند و تازه‌ای دارد که نشانه‌ خلوص و کیفیت بالای آن است.

5 مورد از مهم‌ترین خواص روغن رزماری برای تقویت مو عبارتند از:

1. تحریک رشد مو با افزایش جریان خون در پوست سر
2. کاهش ریزش موی استرسی و هورمونی به دلیل خواص زیست‌فعال ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی
3. کنترل چربی و شوره‌ سر با برقرار تعادل در میزان ترشح چربی
4. تقویت تارهای مو در برابر شکنندگی و افزایش درخشندگی ساقه‌ها
5. جلوگیری از سفیدی زودرس مو با کند کردن روند کاهش رنگدانه‌های مو

روغن رزماری، ماینوکسیدیل طبیعی

به گفته سایت Healthline، یک مطالعه در سال 2015 نشان می‌دهند که روغن رزماری در جلوگیری از ریزش مو مرتبط با آلوپسی آندروژنیک به اندازه ماینوکسیدیل موثر است.

Some studies suggest rosemary oil is as effective as minoxidil (Rogaine) in protecting against hair loss related to androgenic alopecia, while also being more successful in alleviating itchy scalp, a side effect of minoxidil

به عبارت دیگر، خاصیت افزایش گردش خون در پوست سر در این گیاه، مانند ماینوکسیدیل بوده و اثرات مشابهی روی تقویت فولیکول‌ها و رشد مو می‌گذارد. یکی از مشکلاتی که افراد در استفاده از انواع ماینوکسیدیل دارند، استفاده مادام‌العمر آن و همچنین بروز خارش و شوره در پوست سر است. در حالی که روغن رزماری برای مو، خارش پوست سر را کم کرده و در رفع شوره موثر عمل می‌کند.

مطالعه دیگری در سال 2023 نیز نشان داد لوسیون حاوی 1 درصد روغن رزماری، اثری بهتر از ماینوکسیدیل از خود به نمایش گذاشته است. محققان همچنین دریافتند که موش‌هایی که با لوسیون رزماری درمان شدند، در کیفیت، طول، وزن و ظاهر موهایشان بهبود داشتند. همین موضوع سبب شده تا برخی افراد استفاده از روغن رزماری برای مو را به جای ماینوکسیدیل ترجیح دهند.

البته دقت کنید که دوره درمان‌های سنتی و گیاهی معمولا طولانی‌تر از درمان‌های شیمیایی است. به همین دلیل، برای مشاهده نتیجه استفاده از روغن رزماری برای ریزش مو، باید صبوری بیشتری به خرج دهید.

آیا روغن رزماری برای مو واقعا موثر است؟

برای این که ببینیم آیا روغن رزماری برای تقویت مو واقعا موثر است یا نه، مکانیسم اثر آن را به طور علمی مورد بررسی قرار داده‌ایم. اثربخشی روغن رزماری از 4 مسیر اتفاق می‌افتد:

افزایش جریان خون پوست سر

ترکیباتی مثل سینئول و کارنوسیک اسید سبب گشاد شدن عروق خونی پوست سر می‌شوند. در نتیجه، خون‌رسانی به فولیکول‌های مو بیشتر شده و مواد مغذی سریع‌تر منتقل می‌شوند. این اتفاق، به افزایش زمان باقی ماندن موها در فاز رشد، کمک می‌کند. (همان اثر مشابه با ماینوکسیدیل بر فولیکول‌های مو)

مهار هورمون DHT

DHT (دی‌هیدروتستوسترون) یکی از عوامل اصلی ریزش موی ارثی و هورمونی که از شایع‌ترین انواع ریزش مو هستند، است. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که ترکیبات فعال در رزماری می‌توانند فعالیت این هورمون را کاهش دهند و مانع از کوچک شدن فولیکول‌ها شوند.

البته میزان زیاد DHT به ویژه در خون بانوان، باید با داروهای مخصوص کنترل شود و نمی‌توان فقط به استفاده از روغن رزماری اکتفا کرد.

خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی

التهاب پوست سر و استرس اکسیداتیو، دو عامل مهم در تضعیف ریشه‌ مو هستند. رزماری با خاصیت آنتی‌اکسیدانی خود از فولیکول‌ها در برابر این آسیب‌ها محافظت می‌کند.

ترمیم اعصاب و بازگشت رشد مو

طبق تحقیقات، روغن رزماری برای تقویت مو ممکن است به بافت‌های عصبی کمک کند. در نتیجه، با افزایش فاکتور رشد عصبی از رشد مو و سلامت پوست پشتیبانی کند. ترمیم اعصاب در پوست سر ممکن است موجب بازگشت رشد مو شود.

نتایج تجربه کاربران و مطالعات در استفاده از روغن رزماری برای مو

علاوه بر پژوهش‌های رسمی، بسیاری از کاربران در بررسی‌های آنلاین و تجربه‌های شخصی گزارش کرده‌اند که پس از حدود سه تا چهار ماه استفاده‌ی منظم از روغن رزماری برای مو، رشد موهای نازک‌شده را احساس کرده‌اند. البته پاسخ به این درمان گیاهی ممکن است در هر فرد متفاوت باشد و به نوع مو، علت ریزش و سلامت پوست سر بستگی دارد.

محدودیت‌های مطالعات را جدی بگیرید

با وجود شواهد مثبت، باید توجه داشت که بیشتر تحقیقات موجود هنوز در مقیاس کوچک و کوتاه‌مدت انجام شده‌اند. برای تایید قطعی تاثیر رزماری در درمان انواع ریزش مو، نیاز به مطالعات بالینی گسترده‌تر و طولانی‌تر وجود دارد.

به همین دلیل، متخصصان پوست توصیه می‌کنند که از روغن رزماری برای مو به عنوان درمان کمکی و طبیعی در کنار روش‌های پزشکی یا دارویی استفاده شود. این یعنی روغن رزماری برای مو به عنوان جایگزین قطعی داروهای ضدریزش مو قابل استفاده نیست. شما در ابتدا باید علت ریزش مو را بررسی کرده و آن را از طریق مناسب درمان کنید.

بهترین روغن حامل برای روغن رزماری کدام است؟

روغن حامل باید به گونه‌ای انتخاب شود که خواص رزماری را تقویت کند. از جمله بهترین روغن‌های حامل برای روغن رزماری، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• روغن کرچک: چسبندگی و وزن بیشتری دارد و به حفظ روغن رزماری روی ساقه و فولیکول کمک می‌کند.
• روغن نارگیل یا آرگان: مرطوب‌کنندگی و نفوذپذیری به ساقه را افزایش می‌دهند.
• روغن نعناع فلفلی: حس خنکی و افزایش جریان خون موضعی می‌دهد و در مطالعاتی به تحریک رشد موثر اشاره شده است.
• روغن درخت چای: ضدعفونی‌کننده و ضدشوره است؛ برای افرادی که شوره یا عفونت‌های سطحی دارند، ترکیب می‌تواند مفید باشد.

طریقه استفاده از روغن رزماری برای مو

شما به 3 روش می‌توانید از روغن رزماری برای مو استفاده کنید. در ادامه هر یک از این روش‌ها را به طور مجزا برای شما توضیح داده‌ایم:

ماساژ مستقیم روغن رزماری به کف سر

گفتیم که روغن رزماری یک روغن ضروری است. به همین دلیل، برای کاهش غلظت و عوارض حساسیت‌زای آن، باید آن را حتما همراه با یک روغن حامل استفاده کنید. این روغن حامل می‌تواند روغن نارگیل، جوجوبا یا زیتون باشد. برای ماساژ مستقیم روغن رزماری به کف سر، به شرح زیر عمل کنید:

• 5 قطره از آن را با یک قاشق چای‌خوری از یکی از روغن‌های حامل مخلوط کنید.
• سپس آن را به صورت یکنواخت روی پوست سر خود ماساژ دهید.
• تا زمانی که پوست سر گرم شود، ماساژ دادن را ادامه دهید.
• روغن رزماری برای اثرگذاری به زمان احتیاج دارد و نباید زود شسته شود.
• اجازه دهید حداقل 2 ساعت روی موهایتان باقی بماند سپس آبکشی نمایید.

اضافه کردن روغن رزماری به شامپو یا ماسک مو

یکی از روش‌های رایج برای استفاده از روغن رزماری برای ریزش مو، اضافه کردن آن به شامپو یا ماسک مو است. برای این منظور، به ازای هر 28 گرم (1 اونس) از شامپو یا ماسک، 5 قطره روغن رزماری به درون ظرف آن بریزید. برای مثال، در یک شامپوی 250 میلی‌لیتری باید 45 قطره روغن رزماری ریخته شود.

به این ترتیب، هر زمان که از شامپو و ماسک مو استفاده کنید، از خواص رزماری نیز بهره‌مند خواهید شد. البته دقت کنید که حداقل 5 الی 7 دقیقه باید اجازه دهید تا شامپو یا ماسک روی سر شما باقی بماند تا اثرگذاری خود را داشته باشد.

ساخت اسپری روغن رزماری برای مو

شما می‌توانید از روغن رزماری برای مو، به صورت اسپری استفاده کنید. برای این کار، چند قطره روغن رزماری را با 2 قاشق چای‌خوری روغن حامل مانند جوجوبا یا آرگان در یک بطری اسپری کوچک مخلوط کنید. بقیه بطری را با آب مقطر (یا آب جوشیده و خنک شده) پر کنید. این ترکیب را به صورت یک محلول دوفاز اول خوب تکان داده و روی پوست سر خود اسپری کنید و به آرامی آن را ماساژ دهید.

استفاده از لوسیون و شامپو با عصاره رزماری

اگر استفاده از روغن رزماری برای شما سخت است، می‌توانید از لوسیون‌های حاوی عصاره رزماری کمک بگیرید که در ادامه معرفی شده‌اند:

لوسیون تقویت مو و ابرو رزماری الیس

این لوسیون حاوی عصاره رزماری، مورد، آویشن شیرازی، سیر و عصاره گزنه است. برای استفاده از این محصول، صبح و شب هر بار به مدت حداقل 2 دقیقه، 15 تا 20 قطره برای آقایان و 25 تا 30 قطره برای خانم‌ها روی سر ماساژ دهید.

مشاهده و خرید: لوسیون تقویت مو و ابرو رزماری الیس 30 میلی لیتر

165,000 تومان

لوسیون موضعی رزماری باریج اسانس

این محصول تقویت کننده مژه و ابرو بوده و برای کاهش ریزش مو نیز کاربرد دارد. لوسیون مورد بحث حاوی عصاره خالص رزماری در روغن‌های حامل مناسب است. برای استفاده از این محصول، صبح و شب هر بار به مدت حداقل 2 دقیقه، 15 تا 20 قطره برای آقایان و 25 تا 30 قطره برای خانم‌ها روی سر ماساژ دهید.

مشاهده و خرید: لوسیون موضعی رزماری باریج اسانس ۳۰ میلی لیتر

120,000 تومان 103,200 تومان

روغن رزماری برای موی چرب مناسب است؟

استفاده از روغن تراپی برای موهای چرب به دلیل این که پوست سر چرب است، توصیه نمی‌شود. این کار به افزایش ریزش مو کمک می‌کند و خاصیت درمانی روغن مورد استفاده، برعکس عمل می‌کند. به همین دلیل، توصیه می‌شود تا افرادی که موهای چرب دارند، از جوشانده رزماری برای بهره‌مندی از خواص این گیاه استفاده کنند.

طرز تهیه و استفاده جوشانده رزماری برای ریزش مو

2 الی 3 قاشق برگ خشک رزماری را درون آب جوش ریخته و اجازه دهید حدود 5 دقیقه روی شعله کم بجوشد. سپس محلول را صاف کرده و اجازه دهید خنک شود. می‌توانید این محلول را درون اسپری ریخته و به صورت روزانه از آن استفاده کنید. این محلول نیازی به آبکشی ندارد و کمتر از روغن رزماری حساسیت‌زاست. با این حال، پیش از استفاده تست حساسیت (Patch) دهید.

محلول را می‌توانید یک هفته نگه دارید؛ بعد از یک هفته، باید محلول جدید تهیه کنید. حتی می‌توانید محلول را به شامپوی خود اضافه کنید. برای این منظور، یک سوم از بطری شامپو را با محلول رزماری پر کنید.

استفاده از شامپو انلیل رزماری به جای روغن رزماری برای موهای چرب

روش دیگر بهره‌مندی از خواص رزماری برای موهای چرب، استفاده از شامپو موی چرب رزماری است. شامپو انلیل حاوی عصاره رزماری است و علاوه‌بر کاهش چربی سر، به کاهش ریزش مو و تقویت فولیکول‌های مو نیز کمک می‌کند.

مشاهده و خرید: شامپو کنترل کننده چربی انلیل حاوی عصاره رزماری 200 میلی لیتر

117,600 تومان

آیا می‌توان روغن رزماری را در خانه تهیه کرد؟

تهیه روغن رزماری باید از طریق یک روش خاص تقطیر صورت پذیرد. این کار در خانه امکان‌پذیر نیست و خودتان نمی‌توانید آن را تهیه کنید. بهتر است از روغن‌های آماده کمک بگیرید. با این حال، با یک روش خانگی می‌توانید روغن رزماری را تهیه کنید که به اندازه روغن خالص آن خواص ندارد اما می‌تواند موثر باشد.

طرز تهیه روغن رزماری در خانه

یک روغن حامل مثل روغن نارگیل، جوجوبا، کرچک و… انتخاب کنید. 3 قاشق برگ خشک رزماری را درون آن ریخته و 2 الی 4 هفته زمان دهید. سپس روغن را صاف کرده و در یک بطری مخصوص نگهداری کنید. این روغن را می‌توانید به همان روش روغن رزماری خالص استفاده کنید. توجه کنید که استفاده از برگ تازه موجب فساد روغن می‌شود.

روغن رزماری برای مو چند بار در هفته باید استفاده شود؟

روغن‌ها به دلیل بافت سنگینی که دارند اگر زیاد مصرف شوند موجب چرب شدن پوست سر می‌شوند. این کار pH پوست سر را تغییر داده و موجب تغییراتی در طبیعت موی سر شما می‌شود. به همین دلیل، استفاده 2 تا 3 بار در هفته از روغن رزماری برای تقویت مو کافی است. شما می‌توانید به یکی از روش‌های معرفی شده در قسمت قبل، از روغن رزماری استفاده کنید.

البته اگر از روغن رزماری در شامپوی روزانه خود استفاده کرده‌اید، به دلیل رقیق بودن آن، مشکلی در استفاده روزانه نیست. به شرط این که شامپوی شما حتما مناسب استفاده روزانه باشد. شست‌وشوی روزانه موها با شامپویی که مناسب مصرف روزانه نیست، موجب ریزش بیشتر مو و خشکی پوست سر خواهد شد.

مدت زمان اثرگذاری روغن رزماری برای مو

همانطور که گفتیم، داروهای گیاهی مدت زمان بیشتری برای اثرگذاری احتیاج دارند. روغن رزماری برای ریزش مو نیز باید حداقل 2 الی 3 ماه استفاده شود تا تاثیر آن مشخص شود.

استفاده از این روغن به طور منظم، پس از یکسال نتایج قطعی خود را نمایان خواهد کرد. در این زمان، اگر مشکل زمینه‌ای ریزش مو برطرف شده باشد، با کمک رزماری دیگر ریزش موی شما به طور کامل قطع شده و فولیکول آن‌ها تقویت شده است.

در چنین شرایطی شما می‌توانید برای یادآوری، ماهی یک بار از روغن رزماری برای مو استفاده کنید. اگر شرایط موهایتان خوب است، هر سه ماه یک بار از این روغن استفاده کنید.

نکات مهم در استفاده از روغن رزماری برای مو

برای استفاده از روغن رزماری، توجه به برخی نکات مهم ضروری است:

• قبل از استفاده از روغن رزماری، حتما تست پَچ (تست حساسیت) انجام دهید. به این ترتیب که مقدار کمی از روغن را روی قسمت پشت بازو یا پشت لاله گوش تست کنید. در صورتی که پوست طی 24 الی 48 ساعت قرمز شد و به خارش افتاد، یعنی شما به این روغن حساسیت داشته و نباید از آن استفاده کنید.
• برخی افراد در ابتدا به رزماری حساسیت ندارند اما در استفاده طولانی مدت ممکن است دچار حساسیت شوند. هر زمان که علائم حساسیت در استفاده طولانی مدت را مشاهده کردید، مصرف روغن رزماری را قطع کنید.
• از تماس روغن با چشم، گوش و دهان خودداری کنید. در صورت برخورد با چشم، سریعا با آب سرد و شامپوی بچه بشویید. توجه کنید که روغن رزماری سمی است و نباید خورده شود. نوع خوراکی این روغن به روش دیگری تهیه می‌شود و با نوع مصرفی آن تفاوت دارد.

عوارض روغن رزماری برای مو

روغن رزماری به دلیل این که یک روغن ضروری است، خواص حساسیت‌زا از خود نشان می‌دهد. از همین رو، می‌تواند عوارضی برای برخی افراد داشته باشد. از جمله عوارض روغن رزماری برای رشد مو، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• حساسیت پوستی
• تحریک یا واکنش‌های آلرژیک در پوست
• تاول یا بثورات پوستی گسترده
• قرمزی و خارش شدید پوست

موارد منع مصرف و تداخل دارویی روغن رزماری برای مو

استفاده از روغن رزماری برای ساقه مو، برای برخی افراد ممنوع است. از جمله موارد منع مصرف می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• استفاده از محصولات رزماری برای بانوان باردار توصیه نمی‌شود؛ چرا که ممکن است سبب سقط جنین شود.
• مصرف روغن رزماری به دلیل خاصیت افزایش گردش خون، می‌تواند خونریزی قاعدگی را افزایش دهد. در دوران قاعدگی استفاده نکنید.
• دوز ایمن برای مصرف کودکان و سالمندان، 0.5 الی 1 درصد از حجم روغن حامل است. البته برای ریزش موی کودکان، بهتر است از راه تغذیه و مکمل‌های کمکی کودکان اقدام کنید.
• افراد مبتلا به صرع و سایر مشکلات عصبی نباید از این روغن برای ریزش مو استفاده کنند.

افرادی که استفاده از روغن رزماری برای آن‌ها مضر است، می‌توانند از قرص ضد ریزش مو زیر نظر پزشک استفاده کنند. از جمله بهترین قرص های ضد ریزش مو، می‌توان به فولیکوژن و هیرویت اشاره کرد. روغن رزماری برای رشد مو، تداخل چندانی با داروی خاصی ندارد؛ با این حال اگر از داروهای قلبی، هورمونی یا دیگر داروهای حساسیت‌زا استفاده می‌کنید، برای مصرف روغن رزماری برای رشد مو، با پزشک مشورت کنید.

چه کسانی باید از روغن رزماری استفاده کنند؟

حال که کامل با روغن رزماری و خواص آن برای رشد و جلوگیری از ریزش مو و تقویت فولیکول‌های مو آشنا شدیم، بهتر است بدانیم که این روغن برای چه کسانی مفید است. از جمله افرادی که می‌توانند از روغن رزماری برای رشد مو استفاده کنند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افرادی که ریزش موی خفیف تا متوسط دارند.
• افرادی که موهای نازک یا کم‌پشت دارند.
• افرادی که دچار شوره یا خارش پوست سر هستند.
• افرادی که به دنبال تقویت رشد طبیعی مو هستند.
• افرادی که استرس یا ریزش موی ناشی از اضطراب دارند.
• افرادی که می‌خواهند گردش خون پوست سرشان بهتر شود.
• افرادی که به دنبال جایگزین طبیعی برای محلول‌های شیمیایی مثل ماینوکسیدیل هستند.
• افرادی که موهای خشک و شکننده دارند.
• افرادی که موهایشان در اثر رنگ یا حرارت آسیب دیده است.

سخن آخر

در سال‌های اخیر، روغن رزماری برای مو توجه بسیاری از محققان و متخصصان پوست و مو را به خود جلب کرده است. هرچند این روغن از دیرباز در طب سنتی برای تقویت مو استفاده می‌شده، اما مطالعات علمی جدید هم تایید می‌کنند که ترکیبات موجود در آن می‌توانند رشد مو را تحریک کرده و از ریزش آن جلوگیری کنند. در این مطلب از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز، خواص روغن رزماری برای تقویت مو را مورد بررسی قرار دادیم. در صورتی که از روغن رزماری برای ریزش مو استفاده کرده‌اید، تجربیات خود را از قسمت نظرات با ما در میان بگذارید.