تستسترون چیست؟
تستوسترون یکی از مهمترین هورمونهای بدن است که در مردان بهطور عمده در بیضهها و در زنان در تخمدانها تولید میشود. این هورمون نقشی کلیدی در رشد عضلات، تراکم استخوان، خلقوخو، میل جنسی و سلامت عمومی ایفا میکند. با افزایش سن یا برخی مشکلات هورمونی، سطح تستسترون در بدن کاهش مییابد و همین امر میتواند منجر به بروز علائمی چون خستگی، کاهش توده عضلانی، چاقی شکمی و اختلالات روانی شود. برای جبران این کاهش، روشهایی از جمله درمان جایگزینی تستوسترون (TRT) با استفاده از انواع مختلف این هورمون در دسترس هستند. در این مقاله، به بررسی چهار نوع متداول تستوسترون تزریقی و تفاوتهای آنها میپردازیم.
تستوسترون سایپیونات
تستوسترون سایپیونات یکی از رایجترین فرمهای تستوسترون تزریقی با اثر طولانیمدت است که معمولا بهصورت هفتگی تزریق میشود. این نوع تستسترون مانند سایر اشکال آن از مشتقات استروئیدی بوده و میتواند در بدن عملکردی مشابه هورمون طبیعی ایفا کند. با این حال، بهدلیل ماهیت آنابولیک این ماده، خطر سوءمصرف و عوارضی مانند اختلالات قلبی عروقی، نوسانات خلقی و افزایش آرومازاسیون (تبدیل به استروژن) وجود دارد. به همین دلیل، مصرف این دارو فقط باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود.
تستوسترون پروپیونات
تستسترون پروپیونات جزو کوتاهاثرترین انواع تستسترون است و ممکن است نیاز به تزریق روزانه یا هر دو روز یکبار داشته باشد. گرچه این ماده سریعتر در بدن جذب میشود، اما همین ویژگی باعث بروز نوسانات شدید در سطح هورمون خون شده و در برخی افراد موجب بروز علائم ناخواسته مانند تحریکپذیری، آکنه یا افزایش سطح استروژن میشود. بهدلیل نیاز به تزریق مکرر و احتمال بیشتر برای بروز عوارض جانبی، استفاده از تستسترون پروپیونات معمولا محدودتر است و کمتر توصیه میشود.
تستوسترون انانتات
تستسترون انانتات از جمله استرهای با اثر متوسط است که معمولا هر ۵ تا ۷ روز یکبار تزریق میشود. این ماده بهصورت تزریق عضلانی انجام میشود و با اینکه در ابتدا اثر خوبی بر سطح انرژی و خلق دارد، اما بهمرور با نوسانات سطح هورمون، ممکن است بیمار دچار بیثباتی روانی، خستگی یا کاهش اثربخشی شود.
در مقایسه با روشهایی مانند هورمون تراپی که هورمون را بهصورت آهسته و یکنواخت آزاد میکنند، تست انانتات ممکن است با افتوخیزهای محسوس در سطح تستوسترون همراه باشد.
تستوسترون آندکانوآت
این نوع تستوسترون اثر بسیار طولانیمدتی دارد و معمولا هر ۱۰ هفته یکبار در کلینیک تزریق میشود. از تستسترون آندکانوآت در برخی موارد خاص مانند کمکاری بیضه یا بلوغ دیررس استفاده میشود. یکی از مزایای این دارو، فاصله بلند بین دوزها است. با این حال، احتمال سوءمصرف و بروز بیماریهای کبدی، قلبی و سکته در صورت استفاده نادرست آن بسیار بالاست.
مکملهای پیشنهادی ایمن برای بهبود عملکرد تستوسترون
متاسفانه برخی ورزشکاران برای افزایش توده عضلانی و کاهش چربی به مصرف غیرقانونی استروئیدهای آنابولیک روی میآورند. این مواد که ممکن است در ابتدا نتایج ظاهری سریعی ارائه دهند، در بلندمدت خطرات جدی برای سلامتی ایجاد میکنند. از جمله این خطرات میتوان به اختلالات هورمونی پایدار، آسیب کبد، بیماریهای قلبی، کاهش باروری و نوسانات شدید خلقوخو اشاره کرد. توصیه میشود بهجای استفاده از این داروهای خطرناک، از مکملهای طبیعی و قانونی مانند پری هورمون بهره ببرید. این مکملها بهطور ایمن و تدریجی میتوانند فرایند عضلهسازی را تقویت کرده و سلامت بدن را نیز حفظ کنند.
دی اچ ای آ
DHEA یکی از پیشسازهای هورمونی است که بهصورت طبیعی توسط غدد فوق کلیوی (آدرنال) تولید میشود. این ماده در بدن قابلیت تبدیل به تستوسترون و استروژن را دارد و نقش مهمی در تعادل هورمونی، سلامت متابولیک و خلقوخو دارد.
تحقیقات علمی نشان دادهاند که با افزایش سن، سطح DHEA در بدن بهطور طبیعی کاهش مییابد، که این موضوع میتواند یکی از دلایل افت تستوسترون نیز باشد. مکمل DHEA بهویژه در افراد بالای ۴۰ سال میتواند سطح تستوسترون آزاد را بهبود بخشد و در برخی موارد به افزایش انرژی، بهبود تراکم استخوان و افزایش میل جنسی نیز کمک کند. مصرف DHEA باید زیر نظر پزشک انجام شود، چرا که مصرف بیرویه ممکن است باعث افزایش استروژن یا بروز آکنه، ریزش مو و نوسانات خلقی شود.
تریبولوس
تریبولوس گیاهی دارویی با سابقهای طولانی در طب سنتی آسیا و اروپا است که بیشتر بهخاطر اثرات محرک جنسی و بهبود عملکرد هورمونی شناخته میشود. این گیاه حاوی ترکیبات فعال به نام ساپونینها، بهویژه پروتودیوسین است که فرض میشود بهصورت غیرمستقیم سبب تحریک ترشح LH (هورمون لوتئینهکننده) شده و از این طریق تولید تستوسترون در بیضهها را تقویت کند.
مطالعات مختلف نشان دادهاند که مکملهای تریبولوس در افرادی با سطح تستوسترون پایین یا ورزشکارانی که در دوره ریکاوری هستند، میتوانند به افزایش میل جنسی، بهبود قدرت بدنی و حتی کاهش خستگی کمک کنند. اگرچه شواهد بالینی درباره اثر مستقیم آن بر سطح تستوسترون هنوز محدود است، اما تریبولوس یکی از مکملهای ایمن و طبیعی برای بهبود سلامت عمومی و افزایش انرژی در مردان محسوب میشود.
زد ام ای
ZMA یک ترکیب از سه مادهی ریزمغذی مهم شامل روی (Zinc)، منیزیم (Magnesium) و ویتامین B6 است که هر سه در تولید تستوسترون، عملکرد عضلانی و کیفیت خواب نقش کلیدی دارند.
- روی (Zinc):
قرص زینک یکی از مواد معدنی ضروری برای تولید تستوسترون است. کمبود آن بهطور مستقیم میتواند باعث کاهش سطح هورمون مردانه شود.
- منیزیم:
قرص منیزیم باعث بهبود حساسیت گیرندههای آندروژن (گیرندههای تستوسترون) شده و در کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب موثر است.
- ویتامین B6:
قرص ویتامین B6 با کمک به تنظیم آنزیمهای هورمونی، از تبدیل بیش از حد تستوسترون به دیهیدروتستوسترون یا استروژن جلوگیری میکند. ZMA بهویژه برای ورزشکاران مفید است، زیرا به ریکاوری عضلات، کیفیت خواب، کاهش کرامپ عضلانی و بهبود تمرکز کمک میکند. همچنین بهصورت غیرمستقیم، افزایش تستوسترون آزاد را نیز حمایت میکند.
مزایای روشهای جایگزین مانند هورمون تراپی
در مقایسه با انواع تستوسترون تزریقی که نیاز به تکرار تزریق، پایش مداوم و احتمال بروز عوارض دارند، روشهای جدیدتر مانند هورمون تراپی، هورمون را بهصورت پیوسته و طبیعی در بدن آزاد میکنند. مزایای این روش شامل موارد زیر است:
- حفظ ثبات سطح هورمون در بدن بدون نوسانات شدید
- کاهش خطر آرومازاسیون و تبدیل تستوسترون به استروژن
- عدم نیاز به تزریقات مکرر
- سهولت در استفاده و راحتی بیشتر برای بیمار
سخن پایانی
در این مطلب از داروخانه آنلاین مثبت سبز به انواع تستسترون پرداختیم. درک صحیح از انواع تستوسترون و تفاوتهای آن، گامی ضروری در جهت انتخاب مسیر مناسب برای بهبود عملکرد بدنی و تعادل هورمونی است. همانطور که توضیح دادیم، روشهای مختلف تزریقی و مکملی هر یک مزایا و محدودیتهایی دارند. با وجود جذابیت راهکارهای سریع مانند استروئیدهای آنابولیک، باید به این نکته توجه داشت که مصرف این داروها بدون نظارت پزشکی میتواند خطرات جبرانناپذیری برای سلامت جسمی و روانی ایجاد کند. در مقابل، استفاده از مکملهای ایمن مانند پریهورمونها در کنار یک سبک زندگی سالم، میتواند گزینهای قابل اعتماد، طبیعی و موثر برای ارتقای سطح تستوسترون باشد. در نهایت، مشاوره با پزشک متخصص غدد یا تغذیه ورزشی پیش از آغاز هر نوع درمان یا مصرف مکمل توصیه میشود.










3 دیدگاه
باسلام آیا تزریق هورمون تستوسترون باعث بزرگ شدن پروستات میشود با تشکر از زحمات شما
همراه محترم
سلام
التهاب و در نتیجه افزایش سایز پروستات میتواند یکی از عوارض مصرف تستسترون باشد.
متشرم
این مطلب خیلی منو کمک کرد. لطفا باز هم از اینجور مطلبها تو سایتتون بنویسید