عناب یا Jujube، میوهای کوچک و قرمز رنگ، در بسیاری از فرهنگها به عنوان (خرمای قرمز) شناخته میشود. این میوه که به طور گستردهای در آسیا، خاورمیانه و مدیترانه رشد میکند، قرنهاست که در طب سنتی به عنوان یک داروی طبیعی با خواص متعدد مورد استفاده قرار میگیرد. از بهبود سیستم ایمنی تا تقویت سلامت دستگاه گوارش و پوست، عناب دارای مجموعهای از مزایای تغذیهای و دارویی است که آن را به یک گزینه محبوب در رژیمهای غذایی سالم تبدیل کرده است. در این مقاله، به بررسی کامل خواص عناب و نقش آن در حفظ و بهبود سلامت و همچنین مضرات عناب خواهیم پرداخت.
مهمترین خواص عناب عبارتند از:
- سرشار از آنتیاکسیدانها
- بهبود خواب و عملکرد مغز
- تقویت سیستم ایمنی بدن
- بهبود سلامت گوارش
- خواص ضد سرطانی
- حمایت از سلامت قلب و کبد
- کمک به درمان کمخونی
تفاوت عناب تازه و خشک شده
تفاوت اصلی تغذیهای بین عنابهای تازه و خشک شده در تمرکز کالری و قند است که در فرآیند خشک شدن اتفاق میافتد. در حالی که هر دو نوع عناب بسیار مغذی هستند، عناب خشک شده بهطور قابل توجهی انرژیزاتر است.
چگالی کالری و کربوهیدرات
- کالری: عنابهای تازه نسبتا کمکالری هستند و حدود 79 کالری در 100 گرم دارند. در حالی که عنابهای خشک شده برای همان 100 گرم حدود 281 کالری دارند.
- کربوهیدراتها و قند: محتوای کربوهیدرات از حدود 20 گرم در عناب تازه به 72.5 گرم در عناب خشک شده افزایش مییابد. این به دلیل تمرکز قندهای طبیعی است که هنگام حذف رطوبت اتفاق میافتد و گاهی اوقات در طول فرآوری تجاری، قند اضافی نیز اضافه میشود.
محتوای پروتئین و فیبر
- پروتئین: عنابهای خشک شده دارای پروتئین بالاتری هستند و حدود 4.72 گرم در 100 گرم فراهم میکنند، در حالی که عناب تازه فقط 1.2 گرم پروتئین دارد.
- فیبر: هر دو نوع عناب منابع عالی فیبر هستند که به هضم کمک کرده و از یبوست جلوگیری میکنند. عنابهای تازه حدود 10 گرم فیبر در 100 گرم دارند، در حالی که عنابهای خشک شده حدود 6 گرم فیبر در 100 گرم دارند.
ویتامینها و مواد معدنی
- ویتامین C: عنابهای تازه بهویژه غنی از ویتامین C هستند و در هر 100 گرم 69 میلیگرم ویتامین C دارند که حدود 77% از مقدار روزانه توصیه شده است. حتی هنگام خشک شدن، هنوز منبع غنی ویتامین C باقی میمانند و مقادیر مشابهی به آنچه در توت فرنگی یافت میشود، ارائه میدهند.
- پتاسیم و آهن: هر دو نوع عناب تازه و خشک مواد معدنی ضروری را فراهم میکنند؛ عنابهای تازه حدود 250 میلیگرم پتاسیم دارند و عناب خشک شده بهعنوان منبع خوبی از پتاسیم، آهن و کلسیم شناخته میشود.
جدول ارزش غذایی عناب تازه و خشک (به ازای 100 گرم)
| ماده مغذی | عناب تازه | عناب خشک |
|---|---|---|
| کالری | 79 کالری | 281 کالری |
| کربوهیدرات | 20 گرم | 72.5 گرم |
| پروتئین | 1.2 گرم | 4.72 گرم |
| فیبر | 10 گرم | 6 گرم |
| ویتامین C | 69 میلیگرم (77% از نیاز روزانه) | غنی (مشابه پرتقال) |
خواص آنتیاکسیدانی و ضد التهابی
عناب دارای ترکیبات آنتیاکسیدانی مانند فلاونوئیدها و پلیفنولها است که به کاهش استرس اکسیداتیو و التهابات در بدن کمک میکند. این خواص میتواند در پیشگیری از بیماریهای مزمن مانند بیماریهای قلبی، دیابت و سرطان مفید باشد. مطالعات نشان دادهاند که مصرف عناب میتواند سطح مارکرهای التهابی را در بدن کاهش دهد و به سلامت عمومی کمک کند.
فواید عناب در بهبود کیفیت خواب
مصرف عناب به عنوان یک داروی طبیعی برای بهبود کیفیت خواب توصیه میشود. ترکیبات موجود در عناب دارای خواص آرامبخش هستند که به کاهش اضطراب و استرس کمک میکنند و موجب بهبود خواب میشوند. عناب حاوی ساپونینها و فلاونوئیدهایی است که به اثرات آرامبخش کمک میکنند.
خواص عناب در تقویت سیستم ایمنی
ویتامین C موجود در عناب نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی بدن ایفا میکند. این ویتامین باعث افزایش تولید سلولهای سفید خون میشود که برای مبارزه با عفونتها و بیماریها ضروری هستند. تحقیقات نشان دادهاند که عناب میتواند به عنوان یک مکمل طبیعی در تقویت سیستم ایمنی مؤثر باشد.
به دلیل داشتن ویتامین ث و افزایش سطح سیستم ایمنی بدن این میوه در بهبود علائم سرماخوردگی نیز مفید است. در صورتی که حین سرماخوردگی در مجاری تنفسی خود نیز با مشکل مواجه هستید می توانید با مصرف این میوه مجاری تنفسی خود را نرم تر کنید.
فواید عناب برای سرفه
خواص عناب برای سرفه در طب سنتی و مدرن به اثبات رسیده است. این میوه به دلیل ترکیبات ضد التهاب قوی در کاهش تحریکات دستگاه تنفسی، سرفه و گلو درد موثر است. عناب با تامین آنتیاکسیدانها و ویتامین C فراوان، تقویت کننده سیستم ایمنی بوده و شدت و طول بیماری سرماخوردگی را کاهش میدهد.
خاصیت عناب در سلامت دستگاه گوارش
عناب دارای فیبر بالایی است که به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و پیشگیری از یبوست کمک میکند. همچنین، این میوه به عنوان یک پروبیوتیک طبیعی عمل کرده و میتواند به تعادل باکتریهای مفید روده کمک کند. تحقیقات نشان دادهاند که مصرف عناب میتواند به سلامت مخاط معده و کاهش التهابات دستگاه گوارش کمک کند.
خواص عناب برای پوست صورت
آنتیاکسیدانهای موجود در عناب به حفظ سلامت پوست و جلوگیری از پیری زودرس کمک میکنند. این میوه میتواند به کاهش چین و چروکها و بهبود جوانی و طراوت پوست کمک کند. مطالعات نشان دادهاند که مصرف عناب میتواند به بهبود الاستیسیته و رطوبت پوست کمک کند.
خواص عناب برای لک صورت
عناب دارای ترکیبات و ویژگیهای خاصی است که میتواند برای سلامت پوست و بهویژه بهبود لکهای صورت موثر باشد. مطالعات به خاصیت ضد ملانوژنیک میوه عناب اشاره میکنند. از آنجا که ملانین عامل اصلی ایجاد رنگدانه و لک در پوست است، این خاصیت عناب میتواند به کاهش تولید ملانین و در نتیجه کمرنگ شدن لکهای پوستی کمک کند.
همچنین عناب منبع بسیار غنی از ویتامین C است و حدود ۷۷٪ از نیاز روزانه بدن را تامین میکند. ویتامین C یک آنتیاکسیدان قوی است که نقش کلیدی در روشن کنندگی پوست و محافظت از آن در برابر آسیبهای محیطی دارد.
خواص عناب برای کلیهها
مصرف روزانه دمنوش یا عصاره عناب میتواند به بهبود عملکرد کلیهها کمک کند و ریسک بیماری و آسیب دیدگی کلیه را کاهش دهد. عناب به دلیل داشتن ترکیبات فعال زیستی میتواند به کاهش میزان کراتینین و اوره در خون کمک کند، که این امر نشاندهنده بهبود عملکرد کلیهها و دفع بهتر مواد زائد از بدن است. به همین دلیل، مصرف منظم عناب میتواند یک روش طبیعی و موثر برای حفظ سلامت کلیهها و پیشگیری از مشکلات کلیوی باشد.
خواص عناب برای کبد
آسیبها و بیماریهای کبدی میتوانند باعث اختلال در عملکرد کل سیستم بدن شوند و عوارض جدی ایجاد کنند که در نهایت به مرگ منجر میشوند. مصرف میوه عناب قرمز خشک به دلیل داشتن ویژگیهای آنتیاکسیدانی قوی، میتواند از کبد در برابر مواد سمی محافظت کند. این آنتیاکسیدانها با خنثیسازی رادیکالهای آزاد و کاهش استرس اکسیداتیو، به حفظ سلامت کبد کمک میکنند. علاوه بر این، عناب برای درمان خانگی کبد چرب نیز توصیه میشود، زیرا میتواند به بهبود عملکرد کبد و کاهش تجمع چربی در این عضو حیاتی کمک کند. بنابراین، مصرف منظم عناب میتواند به عنوان یک روش طبیعی و موثر برای حفاظت و بهبود سلامت کبد مورد استفاده قرار گیرد.
خواص عناب برای کاهش وزن
عناب کالری کمی دارد و سرشار از فیبر است که احساس سیری طولانیمدت ایجاد میکند. این ویژگیها میتواند به کاهش وزن و کنترل اشتها کمک کند. مصرف عناب میتواند به عنوان یک میانوعده سالم در رژیمهای کاهش وزن مفید باشد.
خواص عناب برای مردان چیست؟
عناب میتواند نقش مهمی در بهبود عملکرد جنسی مردان داشته باشد. ترکیبات موجود در عناب، از جمله ویتامینها و مواد معدنی، به افزایش انرژی و کاهش استرس کمک میکنند که این عوامل میتوانند به بهبود عملکرد جنسی منجر شوند. علاوه بر این، عناب به عنوان یک آنتیاکسیدان قوی، به بهبود جریان خون در بدن کمک میکند که این مسئله میتواند در بهبود نعوظ و سلامت کلی جنسی موثر باشد.
بیماریهای پروستات، از جمله مشکلات رایج در میان مردان هستند. مصرف منظم عناب میتواند به کاهش ریسک بروز این بیماریها کمک کند. عناب دارای خواص ضد التهابی و آنتیاکسیدانی است که میتواند به پیشگیری از التهاب و آسیبهای اکسیداتیو در پروستات کمک کند. همچنین، مصرف این میوه میتواند به تنظیم هورمونها و بهبود سلامت پروستات کمک کند.
عناب با داشتن ترکیبات مغذی و مفید برای قلب، میتواند به حفظ سلامت قلب و عروق کمک کند. این میوه حاوی پتاسیم است که به تنظیم فشار خون و کاهش فشار بر قلب کمک میکند. همچنین، آنتیاکسیدانهای موجود در عناب میتوانند به کاهش سطح کلسترول بد (LDL) و افزایش سطح کلسترول خوب (HDL) کمک کنند، که این امر به حفظ سلامت قلب و عروق منجر میشود.
خواص عناب برای زنان
عناب میتواند به تنظیم هورمونها در بدن زنان کمک کند که این امر میتواند به تنظیم دوره قاعدگی و کاهش دردهای ناشی از پریود کمک کند. ترکیبات موجود در عناب، از جمله ویتامینها و مواد معدنی، میتوانند به تسکین دردهای قاعدگی و کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگی (PMS) کمک کنند.
مصرف عناب میتواند به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کند و این موضوع به ویژه در دوران بارداری و شیردهی اهمیت دارد. ویتامین C و سایر آنتیاکسیدانهای موجود در عناب به تقویت سیستم ایمنی و مقابله با عفونتها و بیماریها کمک میکنند. این خواص میتوانند به حفظ سلامت مادر و جنین در دوران بارداری و همچنین بهبود وضعیت عمومی بدن در دوران شیردهی کمک کنند.
عناب با داشتن فیبر بالا و کالری کم، میتواند به مدیریت و کنترل وزن پس از بارداری کمک کند. فیبر موجود در عناب احساس سیری طولانیمدت ایجاد میکند و به کنترل اشتها کمک میکند. همچنین، تنظیم هورمونها پس از بارداری با مصرف عناب میتواند به بازگشت سریعتر بدن به وضعیت قبل از بارداری کمک کند.
خواص عناب خشک برای زنان
عناب، به عنوان یک میوه مغذی و پرخاصیت، میتواند به حفظ سلامت رحم و مقابله با عفونتهای زنان کمک کند. این میوه دارای خواص ضد التهابی قوی است که به کاهش التهابهای مرتبط با رحم و عفونتهای زنان میپردازد؛ همچنین، عناب با دارا بودن خواص ضد میکروبی، میتواند به مقابله با عفونتهای قارچی و باکتریایی در ناحیه تناسلی کمک کند. مصرف منظم عناب باعث تقویت سیستم ایمنی و افزایش مقاومت بدن در برابر عفونتها میشود. ترکیبات مغذی موجود در عناب، از جمله ویتامینها و مواد معدنی، به حفظ سلامت رحم و بهبود عملکرد سیستم تولید مثل کمک میکنند. بنابراین، عناب میتواند یک گزینه طبیعی و موثر برای بهبود سلامت زنان باشد.
نحوه مصرف عناب
عناب میوهای لذیذ است که طعمی ترش و شیرینی دارد و این باعث میشود بتوانید آن را مانند تنقلات در طول روز میل کنید. میوه عناب به دو صورت تازه و خشک وجود دارد. برای مصرف عناب تازه باید پوست زرد رنگ آن را بکنید و داخل آن را میل کنید. این میوه را میتوان به صورت پودر نیز مصرف کرد. برای استفاده از پودر عناب ابتدا این میوه را خشک کنید و بعد از آن از طریق یک دستگاه آسیاب کن، عناب را پودر کنید. از این پودر در دسرها و غذاهای مختلف میتوانید استفاده کنید.
در آخر یکی دیگر از راه های مصرف عناب تهیه دمنوش عناب است. برای تهیه دمنوش عناب ابتدا آن ها را به صورت کامل بشویید. سپس اجازه دهید نیم ساعت خیس بخورد. در مرحله بعد عناب را داخل فنجان بریزید و آب جوش را به آن اضافه کنید. اجازه دهید 15 دقیقه دم بکشد. دمنوش عناب به خودی خود دمنوشی شیرین است، اما میتوانید از عسل و نبات نیز استفاده کنید.
طریقه مصرف عناب برای کمخونی
عناب به دلیل دارا بودن مواد معدنی از جمله آهن و سایر ترکیبات مغذی، میتواند در پیشگیری یا درمان کمخونی (کاهش گلبولهای قرمز خون) موثر باشد.
در ادامه، روشهای توصیهشده برای مصرف عناب جهت بهرهمندی از خواص آن برای کمخونی آورده شده است:
یکی از بهترین راهها برای استفاده از خواص عناب، مصرف آن به صورت چای است که حاوی آهن و ویتامینهای گروه B است:
طرز تهیه: ۱۰ تا ۱۵ عدد عناب خشک را بشویید و روی هر کدام یک شکاف کوچک ایجاد کنید تا عصاره آن بهتر خارج شود. آنها را با ۴ فنجان آب مخلوط کرده، به جوش آورید و سپس اجازه دهید ۲۰ تا ۳۰ دقیقه با حرارت ملایم بجوشد (دم بکشد). در صورت تمایل میتوانید پس از صاف کردن، به آن عسل اضافه کنید.
بهترین زمان مصرف عناب
بهترین زمان مصرف عناب بستگی به هدف شما از مصرف آن دارد، اما دو زمان اصلی برای آن ذکر شده است:
قبل از خواب: یکی از رایجترین کاربردهای عناب در طب سنتی، بهبود کیفیت خواب و کاهش اضطراب است. نوشیدن یک فنجان چای عناب هر شب قبل از خواب راهی عالی برای بهرهمندی از خواص آرامبخش آن است.
در طول روز به عنوان میانوعده: عناب به دلیل کالری کم و فیبر بالا، یک میانوعده سالم محسوب میشود که میتوان آن را در هر زمانی از روز به صورت تازه یا خشک مصرف کرد.
عوارض مصرف عناب
عناب با وجود این که میوه است و خواص زیادی برای بدن دارد، ممکن است گاهی برای برخی افراد با عوارضی نیز همراه باشد. برخی افراد ممکن است به عناب آلرژی داشته باشند و واکنشهایی مانند خارش، تورم و تنگی نفس را تجربه کنند. مصرف عناب ممکن است با برخی از داروها به خصوص داروهای ضدافسردگی، مسکنها و داروهای دیابت تداخل داشته باشد. بنابراین، اگر شما از این دسته داروها استفاده میکنید، قبل از شروع مصرف عناب، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
سخن پایانی
در این مطلب از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز به بررسی کامل خواص عناب پرداخته شد. عناب با خواص بیشمار تغذیهای و دارویی خود، میوهای بسیار مفید برای سلامتی بدن است. مصرف منظم عناب میتواند به تقویت سیستم ایمنی، بهبود کیفیت خواب، سلامت دستگاه گوارش، سلامت پوست و کاهش وزن کمک کند. شما میتوانید سوالات خود را در خصوص این میوه در بخش دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.
