استفاده از ژل بهداشتی بانوان در دوران بارداری خطر دارد؟

بارداری چه تاثیری روی سلامت واژن دارد؟

به هنگام بارداری تغییر سطح هورمون‌ها و افزایش جریان خون در بدن موجب افزایش ترشحات واژن می‌شود. اکثر این ترشحات بی‌بو هستند و هنگامی‌که خشک می‌شوند، مایل به رنگ زرد به نظر می‌رسند. اگر ترشحات بدبو شده و رنگی به جز زرد داشته باشند، ممکن است نشانگر یک مشکل جدی بوده و مراجعه به پزشک جهت بررسی‌های بیشتر ضروری می‌شود. از جمله فواید ژل بهداشتی بانوان این است که در دوران بارداری تا حد زیادی به پیشگیری از بروز عفونت کمک می‌کند.

چرا بهداشت ناحیه تناسلی در دوران بارداری اهمیت دارد؟

ژل بهداشتی بانوان انواع مختلفی دارد. مثلا بهترین ژل بهداشتی مخصوص بانوان یائسه با بانوانی که در سن باروری هستند و یا دوشیزگان کاملا متفاوت است. پیش از آنکه در مورد استفاده از ژل بهداشتی بانوان در دوران بارداری توضیح دهیم، ابتدا اهمیت رعایت بهداشت در این دوران ویژه را برایتان شرح می‌دهیم. واژن به عنوان کانال زایمان در دوران بارداری بزرگ‌تر شده و راه را برای عفونت باز می‌کند. عفونت‌های رایجی که باید مراقب آنها بود شامل موارد زیر است:

• عفونت‌های مخمری در سه ماهه دوم بارداری بسیار شایع هستند و باعث می‌شوند ترشحات واژن سفید بوده، بوی نامطلوبی داشته باشند و منجر به خارش شوند. چنین عفونت‌‎هایی زمانی رخ می‌دهند که تعادل مخمر و اسید در واژن بر هم بخورد. این نوع عفونت‌ها خطرناک نیستند و به راحتی درمان می‌شوند.
• واژینوز باکتریال یکی دیگر از عفونت‌های واژن است که ناشی از عدم تعادل لاکتوباسیل‌های خوب و باکتری های بد است. ترشحات مربوط به این مشکل ممکن است رقیق بوده و بوی ماهی بدهند. این ترشحات می‌توانند سفید، سبز یا خاکستری بوده و منجر به خارش شوند.

بهترین روش شستشوی واژن در دوران بارداری

در دوران بارداری، به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش حساسیت ناحیه تناسلی، نحوه شستشوی واژن اهمیت بسیار زیادی دارد. رعایت روش صحیح شستشو می‌تواند از بروز عفونت، خارش و برهم خوردن تعادل PH واژن جلوگیری کند. بهترین روش شستشوی واژن در این دوران شامل موارد زیر است:

• شستشو فقط ناحیه خارجی واژن (فرج): قسمت داخلی واژن نیازی به شستشو ندارد و به‌طور طبیعی خود را تمیز می‌کند. شستشوی داخل واژن یا دوش واژینال می‌تواند تعادل باکتری‌های مفید را بر هم بزند و خطر عفونت را افزایش دهد.

• استفاده از آب ولرم به همراه ژل بهداشتی مخصوص دوران بارداری: شوینده انتخابی باید فاقد صابون، الکل، پارابن و مواد معطر باشد و PH سازگار با واژن داشته باشد تا باعث تحریک یا خشکی نشود.

• حداکثر ۲ تا ۳ بار استفاده در هفته: استفاده روزانه از ژل شستشوی واژن توصیه نمی‌شود؛ زیرا مصرف بیش از حد می‌تواند باکتری‌های مفید واژن را از بین ببرد.

• شستشو از جلو به عقب: این کار از انتقال باکتری‌های ناحیه مقعد به واژن جلوگیری می‌کند و نقش مهمی در پیشگیری از عفونت‌های ادراری و واژینال دارد.

• خشک‌کردن کامل ناحیه پس از شستشو: باقی ماندن رطوبت، محیط مناسبی برای رشد قارچ‌ها و باکتری‌ها ایجاد می‌کند. بهتر است ناحیه تناسلی به‌آرامی و با حوله تمیز خشک شود.

• پرهیز از صابون، شامپو، دوش واژینال و شوینده‌های معطر: این محصولات خاصیت قلیایی دارند و تعادل طبیعی PH واژن را مختل می‌کنند، به‌ویژه در دوران بارداری که واژن حساس‌تر از حالت عادی است.

استفاده از ژل بهداشتی بانوان در دوران بارداری

برای رعایت بهداشت ناحیه تناسلی در دوران بارداری بهتر است از یک شوینده واژینال بدون عطر جهت شستشوی ناحیه بیرونی واژن استفاده نمایید. به ویژه در این دوران استفاده از صابون یا دوش واژینال اصلا توصیه نمی‌شود زیرا این نوع شوینده‌ها باکتری‌های مفید ناحیه تناسلی را از بین برده و خطر ایجاد عفونت را افزایش می‌دهند. طرز استفاده از ژل شوینده واژینال به این شکل است که فقط برای قسمت خارجی باید مورد استفاده قرار گیرد. قسمت داخلی واژن تحت مکانیسمی کار می‌کند که خود به طور طبیعی قابلیت تمیز شدن را پیدا می‌کند.

بهترین محصول برای شستشوی واژن در دوران حاملگی همان ژل بهداشتی بانوان است اما دقت داشته باشید که از نوع معطر آن استفاده نکنید.

ژل شوینده واژینال در دوران بارداری ایمن است؟

بله؛ به شرط آنکه انتخاب درستی داشته باشید، استفاده از ژل بهداشتی بانوان در دوران بارداری کاملا بی‌خطر است. ژل بهداشتی بانوان در دوران بارداری نباید حاوی عطرهای قوی و مواد شیمیایی باشد زیرا چنانچه شرح دادیم پوست تحریک می‌شود و بر تعادل PH واژن تاثیر می‌گذارد. اما اگر ژل بهداشتی از نوع مرغوب بوده و از برندی معتبر تهیه شود، هر گونه تحریک موجود نیز تسکین می‌یابد و احتمالا اگر بوی نامطبوع در واژن نیز وجود دارد، رفع می‌شود.

شوینده واژینال معمولا حاوی اسید لاکتیک است و به حفظ تعادل PH که حدودا بین 3.5 تا 4.5 باید باشد، کمک می‌کند. برخی از ترکیبات طبیعی مثل روغن درخت چای نیز اگر در ژل بهداشتی بانوان باشد، می‌تواند موثر عمل کرده و با خاصیت آنتی باکتریال در جلوگیری از خارش و تحریک مفید واقع شود. دقت کنید ژلی را که خریداری می‌کنید، فاقد پارابن باشد.

در دوران بارداری از ژل بهداشتی بدون پارابن استفاده کنید

پارابن یکی از پرکاربردترین مواد نگهدارنده است که در بسیاری از شامپوها، خمیر دندان‌ها و دیگر مواد شوینده استفاده می‌شود. پارابن در ۸۵ درصد از محصولات آرایشی و بهداشتی کاربرد دارد.

بر این اساس به هنگام خرید ژل بهداشتی بانوان دقت کنید که حاوی پارابن، مواد صابونی و الکل نباشد.

روش‌های نادرست شستشوی واژن در دوران بارداری

برخی عادت‌های نادرست در شستشوی ناحیه تناسلی، به‌ویژه در دوران بارداری، می‌توانند تعادل طبیعی واژن را برهم بزنند و خطر عفونت را افزایش دهند. موارد زیر از رایج‌ترین روش‌های نادرست شستشوی واژن در بارداری هستند:

• شستشوی داخل واژن (دوش واژینال): این کار باعث از بین رفتن باکتری‌های مفید واژن شده و احتمال عفونت‌های قارچی و باکتریایی را افزایش می‌دهد.
• استفاده روزانه یا بیش از حد از ژل بهداشتی: مصرف مداوم ژل شستشو می‌تواند فلور طبیعی واژن را تخریب کرده و منجر به خشکی، سوزش و عفونت شود.
• استفاده از صابون، شامپو یا شوینده‌های عمومی بدن: این محصولات خاصیت قلیایی دارند و تعادل PH واژن را مختل می‌کنند، به‌خصوص در دوران بارداری که واژن حساس‌تر است.
• استفاده از شوینده‌های معطر یا دارای الکل و پارابن: مواد معطر و شیمیایی می‌توانند باعث تحریک پوست، خارش و افزایش احتمال عفونت شوند.
• شستشوی واژن بلافاصله بعد از رابطه جنسی بدون نیاز پزشکی: در صورت نداشتن ترشحات غیرطبیعی یا علائم عفونت، شستشوی مکرر پس از رابطه ضرورتی ندارد و حتی می‌تواند مضر باشد.

نکاتی برای حفظ سلامت واژن در دوران بارداری

انتخاب و استفاده از ژل بهداشتی بانوان در دوران بارداری باید با دقت صورت گیرد. برای حفظ سلامت واژن به نکات زیر نیز دقت کنید:

• جهت شستشوی ناحیه تناسلی از صابون و دوش واژینال و دیگر شوینده‌های معطر استفاده نکنید.
• برای شستن واژن از جلو به عقب اقدام کرده و آب بریزید.
• لباس زیر تنگ و غیر نخی نپوشید.
• بعد از دستشویی حتما خود را خشک کنید.
• به اندازه کافی آب بنوشید.
• فقط 2 تا 3 بار در هفته از ژل بهداشتی بانوان استفاده کنید؛ نه هر روز.
• لباس زیر خود را هر روز عوض کنید.
• در صورت داشتن ترشحات غیر طبیعی به پزشک مراجعه کنید؛ به خصوص اگر این ترشحات همراه با سوزش و خارش باشند.
• غذاهای سالم مصرف کنید.
• از همسر خود نیز بخواهید که بهداشت ناحیه تناسلی خود را رعایت کند تا به هنگام رابطه جنسی احتمال بروز عفونت کاهش یابد.

ژل بهداشتی بانوان در دوران بارداری چند وقت یکبار استفاده شود؟

پس از هر بار دستشویی رفتن استفاده از شوینده واژینال عموما توصیه نمی‌شود. اگرچه روی بعضی از این نوع محصولات نوشته شده که روزانه می‌توان از آنها استفاده کرد اما معمولا توصیه می‌شود که بیش از 2 تا 3 بار در هفته مورد استفاده قرار نگیرند. استفاده بیش از حد از محلول شستشوی واژن سبب از بین رفتن باکتری‌های مفید فعال در واژن می‌شود.

عوارض ژل بهداشتی بانوان در دوران بارداری

استفاده از ژل بهداشتی بانوان در دوران بارداری اگر بیش از اندازه باشد، با عوارض زیر همراه است:

• از بین رفتن باکتری‌‎های مفید ناحیه واژینال
• افزایش احتمال عفونت
• تحریک پوستی و خارش
• تغییر در فلور طبیعی واژن

اما اگر بیش از اندازه مصرف نشود و انتخاب آن نیز آگاهانه و با توجه به مواردی که عنوان شد صورت گیرد، دچار مضرات استفاده از ژل بهداشتی نخواهید شد.

چگونه از ژل شوینده واژن استفاده شود؟

از آنجایی که باید ژل را ابتدا به دست‌های خود بمالید، بهداشت دست نیز اهمیت دارد؛ پس ابتدا باید دست‌های خود را با آب و صابون خوب بشویید. سپس ناحیه تناسلی را کمی با آب مرطوب کنید. مقدار مناسبی از ژل را کف دست خود ریخته و به ناحیه ژنیتال بمالید. کمی صبر کنید تا ژل کف کند، سپس با مقداری آب ناحیه مربوطه را بشویید. پس از شستشوی کامل، خشک کردن واژن را فراموش نکنید زیرا محیط مرطوب فضا را برای رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها مستعد می‌کند.

بهترین مارک ژل بهداشتی بانوان در دوران بارداری

گفتیم که استفاده از ژل بهداشتی در دوران بارداری در صورتی مجاز است که آن ژل حاوی ترکیبات معطر و نگهدارنده‌هایی مثل پارابن و رنگ‌های مصنوعی نباشد. به این منظور می‌توان از: ژل شوینده جنتل بانوان سفورل، ژل بهداشتی بانوان اوسرین، ژل بهداشتی زنان باردار سانوسان یا ژل بهداشتی فیروز مخصوص دوران بارداری و شیردهی استفاده نمود.

سخن پایانی

در صورت باردار بودن استفاده از ژل بهداشتی در دوران بارداری فقط در صورتی مجاز و بی‌خطر است که اولا دارای مواد نگهدارنده مثل پارابن و مواد معطر نباشد و ثانیا بیش از اندازه از آن استفاده نشود. برای احتیاط بیشتر توصیه می‌کنیم که پیش از استفاده از شوینده واژینال در این دوران حتما با پزشک خود مشورت نمایید.